ዝተፈላለዩ ጽሑፋት

“ማሕበራዊ መራኸብታት ንሕብረተ ሰባት ይፈናጥሕ ኣሎ” ት/ ዓብዱ እስማዒል ዓሊ

        “ማሕበራዊ መራኸብታት ንሕብረተ ሰባት ይፈናጥሕ ኣሎ” 
                   ተርጓሚ ዓብዱ እስማዒል

ሓደ ካብ ትካል ፈይስቡክ ላዕለዎት ሓለፍቲ ነበር
ሓደ ፈጻሚ ኣካል ናይ ፌስቡክ ዝነበረ፤ ኣብ ዙርያ ዓለም ብዛዕባ ማሕበራዊ መራኸብታት ፡ ኣብ ልዕሊ ሕብረተ-ሰባት ዘውርድዎ ዘለዉ ሃስያታት ንዝምልከት ቅሬቱኡ ገሊጹ። ቻማት ፓሊሃፒቲያ ዝተባህለ፤ ምስ ፌስቡክ ናብ 2007 ዝተጸንበረን ምኽትል ፕረዝደንት ናይ ምምዕባል ተጠቀምትን ኮይኑ ዘገልገለን፤ ብዛዕባ እቲ ትካል ክኸውን ሓያል ጻዕሪ ዝገበረሉ ፈይስ ቡክ ‘’ከቢድ ጣዕሳ’’ ከም ዝስመዖ ነጊሩ። ሰባት ካብ ማሕበራዊ መራኽቢታት ጠጠው ክብሉ ኣለዎም ኢሉ ቅድሚ ምልባዉ፡ “ከም ዝመስለኒ ንሕብረተ ሰባት ዝቁሙ ቅርጽታት ዝፈናጥሕ መሳረሒታት ኢና ሰሪሕና ” ክብል ንተሰተፍትን ተመረቕትን ስታንፎርድ ቤት ትምህርቲ ቢዝነስ ሓቢሩ።

ነቐፌታ ፓሊሃፒትያ ናብ ፌስቡክ ጥራይ ዘይኮነስ ናብ ሰፊሕ ዝርግሐ ማሕበራዊ ሜድያን ኢንተርነትን ዝዓለመ እዩ ነይሩ። “እቶም ኣብ ሓጺር ግዜ ዝሃነጽናዮም ብዶፓማይን ዝዝወሩ ዓንኬላት ግብረ መልሲ ንንጥፈታት ሕብረተ ሰባት የዕንዎ ኣለው”። ነቲ ኣብ መርበባት ዝግበር “ልቢ፤ ምፍታው፤ ምልክት ዓባይ ዓብዪቶ ምርኣይን” ዝኣመሰሉ ዝምንጭዉ ዝርርባት ኣመልኪቱ፤ “ምቅሉልነትን ምትሕብባርን፤ ግጉይ ሓበሬታን ዘይሓቅነት ከኣ ኣሎ፡ እዚ ከኣ ናይ ኣሜሪካ ጸገም ወይ ድማ ብዛዕባ ናይ ሩሲያ መወዓወዒ ሽግር ዘይኮነስ ዓለም ለኻዊ ጸገም እዩ።” ይብል። ብምቅጻል፤ ነቲ ምቕታል ሸውዓተ ንጹሃት ሰባት ዘስዓበ እቲ ኣብ ህንዲ ዝጋጠመ ብዛዕባ ምጭዋይ ዋትስኣፕ ኣመልኪቱ ዝተዘርገሐ መደናገሪ ሓበሬታ ይገልጽ። “ነዚ እና ንገጥም ዘለና” ይቢል ፓሊሃፒትያ። ነዚ ናብ ልዑል ደረጃ ብምድያብ ፤ ገበርቲ እከይ ሕጂ ነቲ ዓቢ ክፋል ሕብረተሰብ ክቆጻጽርዎን ዝደለየዎ ክገብሩን ከም ዝኸኣሉ ግምቱ ሓቢሩ። እዚ ድማ ኣዚዩ ኣዚዩ ሕማቕ ኩነተ-ፍጻሜ’ዩ” ይብል። ንሱ ንፈይስቡክ ኣዚዩ ብውሑድ ዓቀን ክጥቀምሉ ከምዝፍትንን ደቁ ድማ ክጥቀምሉ ከም ዘየፍቅድ ይሕብር ። እዚ ከምዚ እንዳ ሃለወ እቲ ትካል ፤ ኣዚዩ ገዚፍ ሰናይ ግብሪ ከም ዝገብር ግን ኣይሓብአን።

23517581_2050554095165711_8695650824515459131_n

ርእይቶ ፓሊሃፒትያ ንተመሳሳሊ ናይ ጣዕሳ ቃላት ናይቶም ነቲ ንፌይስቡክ ንናይ ሎሚ ሓያል ትካል ክኸው’ውን ዘብቀዑ እዩ። ኣብ ወርሒ ሕዳር፤ ኣቀዲሙ ኣውፋሪ ዝነበረ ሻን ፓርከር፤ “ሕልናዊ ተቓዋሚ” ማሕበራዊ መረኻብታት ኮይኑ፤ ፈይስስቡክን ካልኦት ትካላት ማሕበራዊ መራኸብን፤ ተኣፋፍነት ስነ ኣእምሮ ደቂ ሰባት ብምምዝማዝ ከም ዝተዓወቱ ገሊጹ ነይሩ። ገዲም ናይ ፍርያምነት ኣካያዲ ስራሕ ኣብ ፈይስቡክ ዝነበረ፤ ኣንቶኒዮ ጋርሲያ ማርቲነዝ፤ ፈይስቡክ ብዛዕባ ካብኦም ብዝእኩቦ መረዳእታታት ንውልቀ ሰባት ንምጽላዉ ዘለዎ ብቕዓት ከም ዝሕሱ ገሊጹን፤ ብዛዕባ ስርሑ ምስቲ ትካል ኣመልኪቱ ድማ፤ “ኣህባይ ሕንፍሽፍሽ” ዘርእስታ መጽሓፍ ጽሒፉን’ዩ።
እዞም ገዳይም ሰራሕተኛታት ኩሎም ብብግዚኡ ብዛዕባ ምብጻሕ ምሒር ተርባጽ ሓይሊ ፈይስቡክ ተዛረቦም ኢዮም። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፤ ካልእ ጸብጻባት እቲ ማሕበራዊ መራኽቢ ንከም ምጽናት ዘርኢ ዓለት ሮሂንገያ ናይ ማንያማር (በርማ) ዝኣመሰሉ ግፍዒታት ከመይ ከም ዝተሳተፋን ኣድህቦ ከም ዝረክብን ክገብራ እንከላዋ፤ ስክፍታት ብዛዕባ ተራ ናይቲ ትካል ፌስቡክ ኣብ ምርጫ ኣሜሪካን ናይ ሓሶት ዜናታት ናይ ምግዋሕ ዓቕሙን ዓብዮም ኢዮም።
ፓሊሃፒቲያ ኣብ መደርኡ፤ ንፈይስቡክ ጥራይ ዘይኮነስ ንምሉእ ናይ ስንጭሮ ስልኮን እኩብ ሓደገኛ ወፍሪ ርእሰ ማልን ኢዩ ነቒፉ። ኣውፈርቲ ኣብ ክንዲ ጭቡጣት ጸገማት፡ ከም ምቅይያርኪሊማን ሕማማትን ዝኣልዩ፥ ገንዘብ ናብ “ሕማቕ፤ ጥቕሚ ዘይብሉ፤ ዓሻዊ” ትካላት ይጭንጉዑ ይብል። ፓሊሃፒትያ ኣብዚ ግዜ ኣብ ጽላት ጥዕናን ትምህርትን ዝርከባ ትካላት ኣብ ምሕጋዝ ዘተኮረ፤ናይ ባዕሉ ናይ ወፍሪ ትካል የካይድ።
ፓሊሃፒትያ፡ ትካላት ተኮኖሎጂ ገዝፍቲ እኳ እንተ መሰላ፤ ሓይለን ካብ ክእለት ንላዕሊ ብዕድል ከምዝጨበጣ ኣመልኪቱ። “ክሉ ሃጠውቀጠው ኢዩ ዝብል” ይቢል ንሱ። “ኮፍ ኢልካን ጽቡቕ ዋሕዚ ንግዲ እንተልዩካን ክቡር ርእሰ ማል ከኣ እንተ ወኒንካን፤ ከምኡ ከኣ ግዙፍ ንፋስ ናይ ተክኖሎጂካዊ ለውጢ እንተ ሃልዩ ምስ ግዜ ሓንቲ ካብ 20 ትካላት ዕዉትቲ ትኽውን፡ ንስኻ ድማ ብዓል ገዚግፍ ዋኒን ትመስል። ዝኾነ ሰብ ነዚ ክእመን ኣይደልን’ዩ ግን ከኣ ንሱ እዩ እቲ ሓቂ” ይብል።
ትርጉም ዓብዱ እስማዒል ዓሊ Abdu Esmail Ali

ምንጪ መ/ም መኮነን ተስፋይ

 

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s