ዝተፈላለዩ ጽሑፋት

  ዕቋር ናፍቖት  ሓጺር ዛንታ   ብሽሻይ ገብረሃንስ 2ይን መወዳእታን

                     ዕቋር ናፍቖት    
                     ቀዳማይን ካልኣይን ክፋል ብሓደ ምስ ተጠርነፈ
                         ብሽሻይ ገብረሃንስ

ድምጺ ኣደኡ ካብ ዘይሰምዕ ዓመታት ዘሕለፈ ኮይኑ ተሰሚዕዎ። ቅድሚ ክልተ ሰሙን ረኺብወን ነይሩ’ዩ። እቲ ሽዑ ብዕላለንን ብምትብባዓንን ዘስተያኦ ማይ ክነቅጽ ስለ ዝተፈለጦ ድማ’ዩ ካብ’ቲ ጠሊ ዝመልኦ ቃላተን ክረዊ ዝተሃወኸ። እንተኾነ ክድውል ክሓስብ ከሎ ጥራይ ኣብ ኣእምሮኡ ሰለስተ ሕቶታት ስለ ዝመጽእዎ፡ ተረጋጊኡን ተኣማሚኑን ደዊሉ ኣይፈልጥን።

    1ይቲ  “መስመር ተለፎን ይኣትወለይ ዶ ኣይኣትወለይን” ትብል’ያ?

    2ይቲ  “እተን ተልፎን ዘለወን ጎረበትና ይቕበላኒዶ  ኣይቅበላንን?”

    3ይቲ   “ኣደይከ ኣብ ገዛ ትጸንሕ’ዶ ኣይትጸንሕን?” ዝብላ’የን።

እዘን ሰለስተ ሻቕሎት ዝፈጥራሉ ሕቶታት ሰጊሩ ንኣደኡ እንተረኺብወን ግና፡ ንኣዋርሕ ዝኸይድ ሞራልን ሓይሊን ሰኒቑ’ዩ ዝፍለየን። ሞራል ይህብኦ፡ እቲ ዘበርከቶ፡ ካብ ምብዝሑ ዝተላዕለ ዝርስዖ ሓገዛት ንቤተሰብን ንፈተውቲ የዘክራኦ፡ “እንዳ ባህታ መሪቖምኻ፡ እንዳ ለገሰ፡ ልግስኻ ይሰስን ኢሎምኻ፡ እንዳ ባህረ ምስ ከድኩ ዘኪሮምኻ፡ እንዳሓትነኻ ለተንሰአ፡ ድርኩኺት ገዘአን ርግጽ ከብል ከለኹ ኣትሒዘን ክሳብ ዝወጽእ ይምርቓኻ ነይረን።”

“ንስኺኸ እንታይ ትብሊ?” እና ሰሓቐን ብውሽጡ ፍናን እናተሰመዖን’ዩ ኣብ መንጎ ሕቶ ኣምጺኡለን።

ፍሽኽታአን ኣብ ብመንፈሱ እናንበቦ፡ “ሓንሳብ’ንዶ ጽናሕ! ኣነ ዝብሎ ዶ ጠፊኡካ?”

“ሕራይ በሊ ቀጽሊ” ሽዑ ግዜ ንምርካበን ይሽገር ስለ ዘይነበረ ክፉትን ዝርዝራዊን ዕላል ከዕልሉ ስክፍታ ይፈጥረሉ ኣይነበረን።

ሕራይ ከይበላ ዕለለን ቀጺለን፡ “እንዳ ሓውቦኻ ሳላ’ታ ዝገዛእካሎም ሳላር፡ ዓዲና ካብ’ቲ በሪኽ ገዛኦም ብርሃን ክፈሳ ምስ ጀመረ፡ ብኡ ዝሓልፍ ዘበለ ከይመረቐካ ከም ዘይሓልፍ ነጊሮምኒ፡ እዋእ፡ እቶም ብኡ ዶብ ዝሰግሩ ግን፡ ብርሃን ንመንገዶም ዕንቅፋት ኮይኑዎ፡ ምሸት ምሸት እምኒ ደርቢዮም ክሰብሩዋ ይፍትኑ’ዮም ኢሎሞም።” ኣግርሞቱን ሕቶታቱን ክገልጸለን ዕድል ከይሃብኦ ዕላለን ቀጺለን። “ደሓር ደኣ እቲ ውሽማ ጓሎም ካብ’ቶም ወተሃደራቱ ዋርዲያ ከሕድረለን ጀሚሩ ነተን ሊቸታት፡ ሰብኣዮም ሰበይቶም ምሸት ከይተሸገሩ ናብ ሽንቲ ይወጹ ይምለሱ። ሎሚ ደኣ ኣዋርሕ ኮይኑ እምኒ ካብ ዘየዐንቅፎም።” ዕላለን ኣይወደኣን፡ ግናኸ ሰሓቕን ሓጎስን ተፈራሪቖም ምኽኣል ስለ ዝሰኣኖም “ስምዕኒስከ!” እናተገረመን እናተሓጎሰን። “ስምዕኒ’ሞ ኣደይ፡ “ውሽማ ጓሎም ዲኺ ዝበልኪ?”

“እንታይ’ሞ ኮይንካ? ብኣግርሞቱ እናተገረማ? እታ ሓፍትኻስ ክሳብ ሕጂ ኣብ’ቲ መዝርዕ ዲያ ዘላ፡ ኣይተበገሰትን?” ከየሰክፍኦ ኢለን’የን ቀዲመን ዘየምጽኣኣ’ምበር ሻቕሎተን ሰማይ ካብ ዝዓርግሲ ነዊሕ ኮይኑ’ዩ። እቲ ዘለዎ ጭንቀት ይኣኽሎ ስለ ዝብላ’የን መስሓቕ ዝመስል ዕላል ገረን ዘረባ ዝጅምራሉ።

                                               ###       ###      ###

   ሽዑ መዓልቲ ነደኡ ክረኽበን ድዩ ኣይክረኽበንን ሕቶ ኮይኑዎ ተረቢጹ’ዩ ነይሩ። ተለፎኑ ድሕሪ ናይ ሰለስተ ግዜ ጻውዒት ንቡር ውቅዒት ኣስመዓቶ፡ “ጢጥጥጥጥጥጥ! ዝላገጹን ኣብ መንጎ ኣትዮም “መን ክብል ንመን ደሊኻ ከመይ ደሓንዶ” ዝብሉን ካልኦት ረበሽቲ ድምጺታትን ካብ ምስማዕ ተገላጊሉስ ድሮ’ኳ እተን ዝተጸበየን ሰበይቲ ተቐቢለናኦ። ጎረበቶም’የን፡፡ ስድራቤቱ  ናብ ከተማ ካብ ዝሰግሩ ጽቡቕ ክቐርባኦምን ምስ ከተማ ከላልይኦምን ኣፍቂደንየን። ከተማ ድሕሪ ምእታዎም ናይ ተለፎን መሰመር ዝነበራ ከተማ፡ መስመራ ስለ ዝተቖረጸ ኮይና ተሪፋ ናይ ገዛ ተለፎን ምጥቃም ጥራይ’ያ እታ ዕድል። ንሳ’ውን ድሕሪ ቁሩብ ኣዋርሕ ብመንግስቲ ተኣጊዳ። ብዘይካ’ቶም ኣቐዲሞም ዘውጽኡ፡ ካልኦት ሓደስቲ ከውጽኡ ኣይተፈቐደሎምን። ክንደይ ስድራቤታት ኣብ ናይ ጎረበት ኣደራዕ ወዲቐን።

“ሃለዉ!” ካብ ታሕጓስ ዝተላዕለ ድምጹ ካብ መጠን ንላዕሊ በሪኹ ነይሩ። እንተኾነ ኣየቕለበሉን። እተን ተለፎን ዝተቐበላኦ ኣደ፡ “ሃለዉ! መን ክብል? መን ኢኻ? ንመን ደሊኻ?” ኣከታቲለን ሓተታኦ። ብዙሕ ደዋሊን ደሃይ ሓታቲን ስለ ዘሎ ከረጋግጻ ብምሕላን። “ኣነ’የ! ኣነ ኣድሓነ” ኣድሓነ ወደን ንለተገርጊሽ፡” መለሰ፡ ኩርዓትን ስክፍታን እናተሰመዖ። ቅድሚ ክልተ ወርሒ ኣቢሉ “እዚ ኹሉ ብተለፎነን እናራኸባና፡ እዚ ኹሉ ናብ ከተማ መጺእና ኩሉ ኣርእየናናስ፡ ገለ ናይ ቡነን ዘይትሰደለን” ዝብል ጠለብ ካብ ወላዲቱ መጺእዎስ ብሓጎስ’ዩ ተቐቢልዎ። ኣይደንጎየን 200 ዶላር ኣመሪካ ሰዲዱለን ነይሩ። ኣብ ዝደወላ ሰዓት ከመስግናኦ ጥራይ ልዕሊ ዓሰርተ ደቒቕ የሕልፋ። ነቲ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝጠሓለ ቦኹሪ ወደን ከይዘከራሉ ተፈላልዮም ኣይፈልጡን። ዋላ’ኳ ምስ’ቲ ወደን ዘይፋለጥ እንተኾነ፡ ብዕላለን ጥራይ ምሉእ ስእሊ ክሕዝ ክኢሉ’ዩ። ሽዑ ድማ ከየልዕላሉ እናተሰከፈ’ዩ ዝዛረብ ነይሩ።  

“እሞ ኸመይ? እቶም እስራኤልከ ሰላም ዶ ይህቡኹም ኣለዉ?” ናይ እስራኤል በቢሕማቑ ጥራይ ስለ ዝሰምዓ። ኣብ ዝደወላ ዕለት ከይሓተታኦ ኣይሓልፋን። ዘረባ ከሕጽርን ንኣደኡ ቀልጢፉ ንኽረኽበንን ጥራይ ካብ ምህዋኽ፡ “እወ ደሓን’ዮም ከም ድላይኩም ንበሩ ኢሎምና።” “ናይ ብሓቂኻ ዲኻ? ኣሰይ፡ ዕልልልል ዕልልል፡” ክልተ ደቀን ኣብ መንገዲ ስለ ዘለዉ፡ ብዕንባባ ክቕበሉዎም እናተመነያ። “ኣሰይ ግዲ፡ እቶም ደቅና ክኣትዉ ምስ ቀረቡዶ ድኣ ከየውጽኡኹም?  ኣይውዕልዎን ደቂ ኣምላኽ እንድዮም!” “ከም ድላይኩም ንበሩ ዝበሉናኮ ናብ ኣፍሪቃ ምስ ተመለስና’ዩ” እቲ ጌና ኣጸቢቑ ዘይተዘርገሐ ሓበረታ ፈነወለን። “ከምኡ ዝብል ኣይሰማዕናን!” ሓውሲ ሕርቕ ኢለን። “እታ ኤረና ከምኡ ክትብል ኣይሰማዕናያን፡ ዋይ እሞ ከይሰማዕኩዎ ዶ ድኣ ሓሊፉኒ?” ነቲ ሓንሳብ ምስ ተወለዐት ምስ መብራህቲ ትመጽእን ትኸይድን ራድዮ ኤረና እናዘከራ። “ኣደይከ ኣብ ገዛዶ ትህሉ?” እቲ ዘደወሎ ምኽንያት ከየስለጠ ገንዘብ ከይትውድኦን ደጊሙ እንተደዊሉ መስመር ከይትኣብዮን እናሰግአ። “እወ ይህልዋ’የን፡ ኣቐድም ኣቢለን’የን ካብ’ቲ ዝወዓለኦ ጽንብል ተመሊሰን።” ይህወኽ ከም ዘይነበረ፡ “ናይ ምንታይ ጽንብል?” ክብል ሓተተን። “ናይ’ታ ጓለን፡ እታ ኣብ ኤውሮጳ ዘላ ጓለን በርዝደይ የብዕላ ነይረን’ተን ኣደኻ ጻድቃን።” እቶም እንዳ መጎስ ከኣ ወዶም ናብ ካናዳ ኣትዩ ንኹልና ዓዲሞምናስ ኣነ ተለፎናት ከይትስእኑኒ ክብልየ ተመሊሰ’ምበር ንዓይ’ውን ኣይምረኸብካንን”

 ብዛዕባ’ቲ ዝወዓላኦ ጸብጻብ ምስማዕ ከየገደሶን ከም ሸለል ኢሉ እናሰገሮን፡ እታ ናይ መጠረሽታ መልሲ ጥራይ ብሃንቀውታ ተጸበየ። “እወ ኣለዋ ክጽውዐንየ፡” ነዛ መልሲ ጥራይ’ዩ ክቕበላ ዝኽእል’ምበር ካልእ መልሲ ክሰምዕ ዓቕሚን ዓቕሊን ኣይነበሮን። ነታ ካብ ሓደ ናይ ኢንተርነት ትካል ክድውለላ ዝወሰዳ ተለፎን፡ ካብ’ቲ ትካል ወጺኡ ኣብ የማናይ ጸግዒ ናይቲ ትካልን፡ ተኸና መርከዚ ናብ ዘርኢ መንደቕ ናይ’ቲ ትካልን ኮይኑ’ዩ ክዛረብ ጸኒሑ። ንሓደ ደቒቕ ሓደ ሸክል ስለ ዝኸፍል፡ ንኣደኡ ከይረኸበን ከባኽኖ ዝጸንሐ ሸክላት ከሕዝኖ’ዩ ጸኒሑ። ብተወሳኺ፡ እታ ዘዝመጸ ዝጥቀመላ ተለፎን፡ ብወገን’ቲ እዝኑ ዝለገበሉ  ገጽ ርሃጽን ዘይፈልጦ ሽታን ስለ ዝገበረት ቀልጢፉ ክገላገል ደለየ።

“በል ዕጸዋ’ታ ስልኪ፡ ጸዊዐየን ክሳብ ክመጽእ ገንዘብ ከይትውድኣካ፡፡” ኣዘኻኽራኦ። ‘ናይ እስራኤል ገንዘብኳ ይውዳእዶ ኮይኑ’ እናበላ ብውሽጠን። ነቲ ኣብ እዝነን ለጊቡ ዝነበረ ለዓት ጸላም ተለፎን ካብ እዝነን ከየፈንተታ፡ ብመንገዲ’ቲ ክብስብሰ ዝበለ ምንጋጋአን ምጥጥ ኣቢለን ከውርድኣ ከለዋ፡ ኣብ መንከሰን ዝተኸባበሰ ቆርበት ገጸን ንታሕቲ ተመጢጡ ወረደ። እንተኾነ፡ እታ ለዓት ናይታ ተለፎን ኣብ ታሕተዋይ ክፋል መንከሰን ምስ በጽሐት፡ ገለ ዓው ዝበለ ድምጺ ሰሚዐን፡ “ሃለው” ዝብል  መልሲ ደገማ።  

  “ደሓን ኣይትዕጸዋኣ!” ሓውሲ ትእዛዝ’ዩ ነይሩ ዘረባ ኣድሓነ። ደጊሙ እንተደዊሉ፡ መስመር ተለፎን ከይኣብዮ ካብ ምፍራሕ ዝተላዕለ፡ “ደሓን ኣይትዕጸዋኣ፡ ክጽበየክን’የ!” ከምኡ ጌሩ ደዊሉ ደሃየን ዝሓትትን ምስ ኣደይ’ባ ኣራኽባኒ ክብለን ዝነበሮ ወደንን ኣብ ባሕሪ ምትራፍ ስለ ዝመረጸ፡ ንዘዝደወለ መንእሰይ፡ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ባሕሪ ዝተረፈ ወደን ከየውክኣሉ ኣይሓልፋን።

   “ሕራይ በል ካብ በልካስ” ትእዛዙ ክጥሕሳ ስለ ዘይመረጻ፡ ነታ ለዓት ኣብ ጣውላ ኣቐሚጠን ግዳም ወጻ። ኣደኡ ሒዘናአን ንምምላስ።

   ኣብ’ቲ ነዊሕ ትጽቢት እናሃለወ፡ ብዛዕባ’ቲ ቅድሚ ክልተ መዓልቲ፡ ብዕለተ ቀዳም ዝነበረ ርክብ ደቂ ዓዶም ዘኪሩ ከም ዝን በለ። እቶም ኣብ ዓመት ክልተ ወይ ሰለስተ ግዜ ዝራኸቡ ደቂ ዓዱ፡ እቲ ናይ ዓዶም ቤተ ክርስትያን ኣፍሪሶም ንኽሰርሕዎ ብዙሕ ገንዘብ ከም ዘዋጽኡን እቲ ገንዘብ ጌና ከም ዘይኣኸለን ምስ ነገርዎም፡ ኣድሓነ ክቕበሎ ኣይከኣለን። ንሱ ጥራይ ዘይኮነ ግን፡ ብዘይክኡ ሰለስተ ደቂ ዓዱ’ውን ኣይተቐበልዎን። ኣድሓነ ኣብ ዓዲ ዝተረፈ ቤተሰብ ስለ ዘይብሉ፡ (ብዘይካ’ቶም ካብ ግራት ዓደይ ኣይርሕቕን፡ ገንዘብ ወጻኢ ክጽበ ተኾርመየ ኣይከርምን) ኢሎም ሓሪሶም ንኽነብሩ  ኣብ ዓዶም ዝተረፉ ኣቦኡ። ዝተረፉ ቤተሰቡ፡ ገሊኦም ናብ ኢትዮጵያ ኣደኣይ ድማ ናብ ክተማ ተሰዲዶም እዮም። እዚ ሓደ ካብ ምኽንያታቱ ኮይኑ፡ እቶም ካልኦት ድማ ስድርኦም ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኢትዮጵያ ስለ ዘለዉ፡ ክልተ። ኣብ’ቲ ዓዲ ብሓፈሻ ዝተረፈ ገባር ስለ ዘየለ ድማ በቲ ሳልሳይ ወገን። ኣብ’ቲ ሓደ ገባር’ኳ ዘይብሉ ዓዲ ቤተ ክርስትያን ኣፍሪስካ ምስራሕ ኣድላይነቱ ኣይረኣየናን ዝብሉ ዓብለሉ። እንተኾነ፡ እቲ ካብ ዝምረጽ 5 ዓመት ዘሕለፈ ወዲ ዓዶም ዝበልኩኹም ትገብሩ ዝብል ትሪ ስለ ዘለዎ፡ በቲ ሓደ። ንኣድሓነ ድማ ብፍሉይ፡ ጓል ሓፍተይ ክህበካ እንተደሊኻ ኣብ ዘልዓልኩዎ ዘረባ ደገፍካ ግለጽ። ስለ ዝበሎ በቲ ካልእ። ንኣድሓነ ድርብ ተጽዕኖ ምስ ኮኖ’ዩ ምስ ኣደኡ ንኽማኸር፡ ንእግረመንገዱ ድማ ንዕኡ ትኸውን ጓል ዝፈልጣን ዝመርጻን እንተኾና ኣንፈት ንኽረክብን ዝደወለን ክረኽበን ዝተሃንጠየን።  

  “እታ ኣብ ካናዳ ዘላ ጓል ሓፍተይ ትፈልጣ እንዲኻ? እታ’ኳ ካብ መዓስከር ኢትዮጵያ ምስ ኣደኣ ብቢዝነስ ካናዳ ዘእተኹዋ?”

እወ ዝብል መልሲ ከይተጸበየ ካብ ኣድሓነ። ዕላሉ ቀጸለ።

“ንሳን ኣደኣን ናብ ዝበልኩወን ሰብኣይ ከም ዝምርዓዋ ቃል ኣትየናለይ እየን። ዋላ ንሓደ ሰብኣይ ኢኽን ትምርዓዋ እንተዝብለን ሕራይ ምበላኒ።  ሕጂ ኣነ ንኣደኣ ዝኸውን ሰብኣይ ረኺበላ’የ፡ ዝኾነ ስም ንኽነግሮ ናብ እዝኑ ቀሪቡ ሕሹዂ ኢልዎ። ነታ ጓላ ክህበካ እንተደሊኻ፡ እዛ ቤተ ክርስትያን ክትስራሕ ኢለ ክዛረብ ከለኹ፡ ደገፍ’ምበር ዝኾነ ተቓውሞ ከይተስምዕ!” ሕቶ ዘይኮነ ትእዛዝ እዩ ነይሩ ዘረብኡ። እዚ ድማ ንኣድሓነ ቅሳነት ኣይሃቦን። ዋላ’ኳ ነታ ከመርዕወካ’የ ዝብሎ ዘሎ ጓል ዝፈልጣን፡ ሓንቲ ካብተን ዝምነየን ዝነበረ ደቂ ኣንስትዮ እንተኾነትን፡ ዋላ’ኳ ካብ እስራኤል ክወጽእ ምሉእ ድልየት እንተነበሮ፡ ዋላኳ ኣብ ካናዳ ብምህላዋ ልዑል ብልጫ እንተኾነን ናብ ካናዳ ዝኸዱ ደቂ ዓዱ ስለ ዘለዉ ናብ ካናዳ ክኸይድ ዝህንጠ እንተኾነን። ኣብ’ቲ ዝኾነ ገባር ዘይብሉ ዓዲ ቤተ ክርትያን ኣፍሪስና ክንሰርሕ ኢና ኢልካ ገንዘብ ምውጻእ ግና ክቕበሎ ኣይከኣለን። ኣብ ክልተ ተቐርቂሩ ስለ ዝቐነየ እዩ ንኣደኡ ክረኽበንን ከማኽረንን ዝተሃወኸ። ንሸውዓተ ዓመት ዝኣክል፡ ናይ መዛኑኡ ሓዳር ምግባርን ቆልዓ ወሊድካ ምስ ደቅኻ ምጽዋትን እናቕነኦ’ዩ ኣሕሊፍዎ። እንተኾነ፡ ከም’ቶም ኣብ ኤርትራ ሓዳረን ምስ ዝገደፋን ኣቐዲመን ተምርዕየን ነይረን ዝደግማን ክምርዖ ኣይደለየን። ከም’ቶም ንግዚያዊ ስምዒቶም ክብሉ ናብ ተል ኣቪቭ እናኸዱ ገንዘቦም ዘባኽኑን’ውን ኣይኮነን። ምስ ሕልናኡ ዘባእስ ዘይብሉ መንገዲ’ዩ ክኸይድ ጸኒሑ እቲ ዝሓለፈ ዓመታት።

  ንነዊሕ ደቓይቕ ክሓስብን ከሰላስልን ጸኒሑ፡ በታ ኣብ እዝኑ ከም ዘላ ረሲዕዋ ዝጸንሐ ተለፎን ዝኾነ ድምጺ ክኣትዎ ስለ ዝጀመረ ካብ ሓሳቡ ተበራበረ፡ ጸኒሑ ድሕሪ ገለ ሰከንዲታት ንኣደኡ ይጽበ ከም ዘሎ ዘከረ፡ ሓሳቡን መደቡን ደጊሙ ገምገመን ኣዳለወን።

“ሃለወ” ድምጺ ኣደኡ ኣብ ኣዝኑ ኣቃልሐ። “ሃለው ኣድሓነ ወደይ፡ ኣድሓኖመይ ደሓን ዶ ቀኒኻ?” ፍቕርን ናፍቖትን ኣብ እዝኑ ደሓር ኣብ ልቡ ተኻዕዎ። ኣብ ውስጢ ጀበና ክገማዳሕ ዝጸንሐ ውዑይ ቡን ምስ ገንፈለ ቡሕ ቡሕ ከም ዝብል፡  ኣብ ውሽጢ መንፈሱ ክገማዳሕ ዝጸንሐ፡ ናፍቖት ዝወለዶ ውዑይ ፈሳሲ፡ ንብዓት ተቐይሩ ብክልተ መሳኹቲ ኣዒንቱ ክዘንብ  ጀመረ። እቲ ካብ ላዕለዋይ እምባ ከም ዝፈሰሰ መንጫዕጫዕታ ናብ ምዕጉርቱ ዝዓለበ ንብዓት፡ ብክልተ መኻፍቲ ኣፉ ሰሊዂ ናብ ኣፉ ኣትዩስ፡ ጨው ዝጥዕም ውዑይ ማይ ስለ ዝመረሮ፡ ክህበን ንዝሓሰበ ናይ ሰላምታ መልሲ ከይሃበን ብመልሓሱ ስሒቡ ናብ ውሽጢ ወሓጦ። ከም ስርንቕ ኢሉ ድማ፡ “ሃለው፡ ሃለው ኣደዋይ!” እቲ ናይ ምድፍናቕ ስምዒትን ኣንፈትን ካብ ቃናኡ ከጥፍኦ እናፈተንን “ሃለው ደሓንዶ ቀኒኺ?” ኢሉ ናፍቆት ክኽውል እናተጋደለን።

“ድራር ዓይነይ፡ ኣነስ ደሓን’የ። ንስኻኸ ደሓን ዲኻ? ብሕልሚ ዶ ክትርእየኒ ቀኒኻ ኢኻ? ሎሚ ኸ ክንራኸብ ዶ ክንምርዖ ሓሊምካ?” ኣብ ልሳነን ሰሓቕ፡ ኣብ ውሽጠን ዘይወጽእ ሕቶታትን ፍርሓትን እዩ ዝንበብ።  ንሱ ድማ ነቲ ፍርሓትን ነቲ ተዋስኦን ንኽልቲኡ የንብቦ። በቲ ቀልዲ ይድሰት፡ በቲ ፍርሒ ይርዕድ። ልዕሊ ኹሉ፡ ደጊሙ ከይረኣየን ከይቅድምኦ ወይ ከይቅድመን እዩ ስግኣቱ። ቅድሚ 7 ዓመት፡ ዋላ’ኳ ናብ ኤውሮጳ ክኸይድ ይኽእል እንተነበረ፡ ኣብ ማኣከላይ ባሕሪ ዝሞቱ ደቂ ዓዱ ኣብ ስድራቤቶም ዝገደፍዎ ስንብራት ፍርሒ ስለ ዘኣተወሉ’ዩ ኣብ ክንዲ ናብ ኤውሮጳ ናብ እስራኤል ክኸይድ ዝመረጸ። ካብ ፍርሑ ነጻ ኾይኑ ድማ ብሰላም ኣትዩ፡ ዕለት ዕለት ክምረቕን ደሃይ ኣደኡ ክሰምዕን’ኳ በቒዑ። ግዜ ምስ ነውሐን ኩነታት ተስፋ ዘይብሉ ምስ ኮኖን ግና፡ ኩሎም መንገዲታት ዝተዓጸዉ ኮይኖም ይስምዕዎ’ሞ ተስፋ ይቖርጽ።  

“ኣይ! ኣነስ ሰላም ክብለኪ ኢለ’የ። ደሓንዶ ቀኒኺ። ክገርመኪ ዝኾነ ሕልሚ ከይሓለምኩ’የ ቀንየ።” ኣብ ሕልሚ ኣዝዩ ስለ ዝግደስ፡ ንዘዝሓለሞ ክፈትሓሉ ይነግረን’ሞ ነቲ ሓቀኛ ትርጉሙ ናብ ውሽጢ ሰኽቲተን፡ ነቲ ንዕኡ ዘየሰንብዶን ፍርሒ ዘይፈጥረሉን ጽቡቕ ትርጉም ምህዝ ኣቢለን’የን ዝነግራኦ። ንሱ ድማ ንዝኾነ ቃል ናይ ኣደኡ ስለ ዝኣምንን፡ በቲ ዝኣመኖ ስለ ዝኸይድን ሕማቕ ጎኒፍዎ ኣይፈልጥን።

“ግርም ግዲ፡ ግርም ገበርካ ድራር ዓይነይ። ካብ ሰላምታ ዝዓቢ ዶ ኣሎ’ዩ። ደሓን ድዮም እቶም እስራኤልከ?” ይርብሽኹም’ዶ ኣለዉ’ዮም ብዘስምዕ ቃና።  “ንሶም ደኣ እንታይ ከይኮኑ! ንዓና የንከላብቱና ኣለዉ’ምበር።” ካብ ሓደ ብጉልበትን ብሓይሉን ማህረምቲ ዝወረዶሞ ንዓቢ ሓዉ ክጠርዕ ዘርእዮ ምምሽኻን እናርኣየን።

“እወ ንሶምስ ዝኾኑዎ የብሎምን፡ ኣይ ካብኡ፡ ካብ መድሃኒኣለም እንድዮም ተወሊዶም። ንስኹም ደኣ ኣይ ካብ ኣቦ ኣይ ካብ ኣደ ዝቦኮርኩም ዘኽታማት እምበር፡ ንሶምስ ዝኾንዎ የብሎምን’ወ፡ ገለ’ዶ ይብሉኹም ኣለዉ’ዮም?” ነቲ ዝደለያኦ ሕቶ ኣብ መጠረሽታ እናንፈሳ። ዓይነን ንብዓት ክቛጽር ከም ዘይጸንሐ፡ ኣብ’ቲ ጸሊምን ዕጥርጥር ዝበለን ምዕጉርተን ተሰትዩ ምስ ተረፈ፡ ቅርኒብ ዓይነን ማዩ ከም ዝወደአ ናይ ዋላኻ መረት ጋህ ኢሉ ተረፈ።

“ንሶምስ ዝኾነ ከይበሉ ሓዲሮም ኣይፈልጡን፡ እንተዘይበሉ ድማ፡ ነቲ ቅድሚኡ መዓልትታት ዝበልዎ እናደጋገሙ’ዮም ሰላም ዝኸልኡና። ሕጂስ ተለሚዱ’ዩ ደሓን” ነቲ ዘረባን ውሳነታትን ሓለፍቲ እስራኤል ከም ዘየሻቀሎ ኣምሱሉ ከቕርበለን እናፈተነን፡ ካብ ቃና ኣዘራርባኡ እናፈሸለን። ድሕሪ’ዚ ዝርርብ’ዚ ነዊሕ ሰዓታት ክበሃል ዝከኣል ንነዊሕ ሰከንዲታት ዝን በሉ። ንሰን ናበየናይ ሓሳብ፡ ንሱ ናበየናይ መገሻ ከም ዘበሉ ከይተረደኦም። ለዓት ተለፎን ኣብ ኣእዛኖም ቀራቒሮም ዝን በሉ።

ኣድሓነ፡ ነቲ ጽምዋ ክሰብር ካብ ዝብል ሓቦ ዘይኮነስ፡ ነቲ ክዛረበሉ ዝደለየ ሓሳብ ንምልዓል፡  “ስምዕኒንዶ ኣደ” ኢሉ ስቕታ ሰቢሩ ዘረባ ተኮሰ።

ኣደኡ’ውን ብወገንን ኣብ መንጎኦም ዝሰፈነ ዝምታ ኣሰኪፍወን ዘረባ ክጅምራ ደልየን ነበራ፡፡ ነቲ ኣብ ልበን ክሓስባሉን ክደጋግማኦን ዝወርሓ ሓሳብ ከካፍላኦ ድማ ብግስ በላ፡ ‘ኣንታ ድራር ዓይነይ፡ ኣነስ. . .” እንተኾነ ዘረባኡን ዘረባአንን ብሓንሳብ ስለ ዝተፈነወ ኣብ ኣእዛን ክልቲኦም ብሓንሳብ በጽሐ’ሞ፡ ንስኻ ባ ንስኺባ ተበሃሃሉ፡ ኣብ መጠረሽታ ግና፡ “ተዛረቢ ጥራይ ኣደዋይ፥” ቅድሚ ኣደኡ ክዛረብ  ነብሱ ኣይገበረሉን።

“ሕራይ ዝወደይ፡ ሕራይ ትበልካ ታ ማርያም። ኣነስ ክርእየካ ክመጽእ ሓሲበ። ከመይ ከመይ እዮም ዝግበርዎ፡ ከመይ ኢሎም’ዮም በዓል ኣቦኻ በራኺ ክልተ ሳዕ ንደቆም ርእዮም ዝተመለሱ? በዓል ኣደኻ ተበርህ ደቀን ኣመርዕየን ዝተመለሳ” ኣስማት ናይ’ቶም ኣብ እስራኤል በጺሖም ዝተመለሱ ፈለጥተን ዘርዚረን ክውድኣኦ ከም ዘይክእላ እናፍለጣን፡ ንዕኡ ንምዝኽኻርን ቅንኢ ከም ዝሓድሮ ንምግባርን ከም እኹል እናሓሰባኦ። ኣብ ኣእምሮኡ ዘይነበረ ሓሳብ ካብ ልሳን ኣደኡ ከም ነጎዳ ንብርቱዕ ዝናብ ነጎደ።  እቲ ንሱ ክሓስቦ ዝጸንሐ ኣቋሪጹን ከም ዘይነበረ ኣወንዚፉን ምሉእ ብምሉእ ምስ ሓሳበን ተሰማምዐ።

“ጽቡቕ ነይሩ፡ ከመይ ከም ዝገብርዎ’ሞ ትፈልጥዮ ዲኺ? ግን ገዛ ወይ ናይ ገዛ ሊብረቶ ከተትሕዙ ኣለኩም’ዮም ዝብሉ። እቲ ገዛ ድማ ናትካ ክኸውን ኣለዎ እዩ ዝበሃል። ነቶም ደቆም ክበጽሑ ዝመጹን ንደቆምን ሓቲቱ ካብ ዝኣከቦ ሓበረታ’ዩ ኣካፊልወን። ንሰን’ውን ኣቐዲመን ስለ ዝሓሰባሉን ንዝፈልጡ ስለ ዝሓተታን፡ ከተግብራኦ ጸገም ከም ዘይኮን ነገራኦ፡ እንተኾነ። ናይ ኣቦኡ ጉዳይ ቁሩብ ከጸግም ከም ዝኽእል፡ ኣንፈታሉ። “እቶም ኣቦኻ ዝፍርሙሉ ወረቐት ኣሎ’ሞ፡ ንሶም ሕራይ እንተኢሎምኡ።” ምስ በዓል ቤተን ካብ ዝፋትሓ ልዕሊ 4 ዓመት ኣሕሊፈን ነበራ። ንሰንን ደቀንን ጠቕሊሎም ናብ ከተማ ክድይቡ ክደልያ ከለዋ፡ ንሶም ነቲ ሓሳብ ኣይተቐበልዎን።

    “ዓድና ገዲፍና፡ ማሕረስናን ናብራናን ገዲፍና፡ ድከቶም ሰትዮም ዝለኣኹልና ገንዘብ እናተጸበና ኣይንነብርን። ተኾርሚና ክንነብር ኣይንደልን።” ኣብ ዝብል መርገጺኦም ስለ ዝጸንዑ፡ ክፈላለዩ ተገዲዶም’ዮም። ንኣቶ በርሀ ዘቖጠዖም ግና እዚ ሓሳብ ጥራይ ኣይነበረን። ንሶም ናብ ማእቶትን ናብ ማሕረስን መምስ ክዱ፡ ደቆም ደዊሎም ይስእንዎም ስለ ዝነበሩን፡ ንበይነይ ገዲፉኒ ጠፊኡ ምስ ወዓለ’ዩ ኢለን ጥርዓን የብጽሓ ስለ ዝነበራን ደቆም’ውን ክርሕቅዎም ጀሚሮም’ዮም። ኣብ ግዜ እርጋኑ እንታይ ናብ ማሕረስን ማእቶትን ዘውፍር ነይርዎ፡ ካብ ዝብል ሓልዮት ፈለማ፡ ደሓር ግና ናብ ህልኽ ተቐይሩ’ዩ እቲ ጠለባት ደቆም፡ ማሕረስን ሓርኮትኮትን ገዲፍካ፡ ዝሰደድናልካ ብላዕ። እንዘይኮይኑ። ናብ ዝብል ምፍኽኻር በጺሖም’ዮም። ኣቶ በርሀ ድማ ዘይረሃጽኩሉ ገንዘብ ክበልዕ ኢለ ጉልበተይ ካብ ስራሕ ጠጠው ኣየብልን። ኣብ ዝብል መርገጺኦም ጸኒዖም። በዚ መሰረት ድሕሪ ናይ ክልተ ዓመት ምክርኻር ኣደኡ ንኣድሓነ ንበይነን ናብ ከተማ ክግዕዛ ወሲኖም። ኣቶ በርሀ ድማ ኣብ መረት ዓዶም ሓሪሶም ክነብሩ ወሲኖም። ካብ’ቶም ኣብ ሆላንድ ዘለዉ ክልተ ደቆም እንተዘይኮይኑ፡ ካብ ኣድሓነ ዝኾነ ተለፎን ተደዊልዎም ኣይፈልጥን። ኣድሓነ ዝሓለፈ ህይወት ንድሕሪት ተመሊሱ ድሕሪ ምዝካር፡ “ንኹሉስ ገግዜኡ እባ ኣለዎ” በለ ብውሽጡ።

 “እሞ ንሰምሃር ሓፍተይ ንገርያ እምበር” ንኣቦኡ፡ ባዕሉ እንተተዛሪብዎም ክሰልጦ ከም ዘይክእል ገሚቱ፡ ንኣቦኡ ብመንገዲ ሰምሃር፡ ብመንገዲ’ታ ናብ ሆላንድ ዘእተዋ ንእሽቶ ሓፍቱ ገይሮም ክዛረብዎ ከም ዝሓይሽ ድሕሪ ምሕሳብ ኣካፈለን ንኣደኡ። ሰምሃር፡ ኣብ’ቲ ክልተ ዓመት ዝወሰደ ባእስን ክርክርን ኣቦእእን ኣደኣን፡ ጸግዒ ናይ ኣቦኣ እያ ሒዛ ነይራ፡ ኣብ ግዜ እርጋንኪ ናብ ከተማ ዘኽይድ እንታይ ኣለኪ። መን ኣሎ ዝለኣኸኪ፡ መን ኣሎ ሓሚምኪ ዝሕግዘኪ? ካብ እስራኤል ዝተላእኸ ገንዘብኮ ኩሉ ነገር ኣይኮነን። ኢላያ ትገንሐን ነይራ። ብተወሳኺ ሰምሃር፡ ንኣድሓነ ሓዋ፡ ነደይ ዘይዓቕማ ገንዘብ እናሰደካ ትጽይቓ ኣለኻ ዝብል ተሪር ዘረባ’ያ ትዛረቦ ነይራ። ኣብ ግዜ እርጋኖም ከም ዝፈላለዩ ዝገበርካ ንስኻ ኢኻ። ኢላያ ትኸሶ። ንኣደኣ ድማ፡ ኣብ ግዜ እርጋንኪ ምስ ሓድሽ ኣከባቢ ክትላማመዲ ካብ ትጋደሊ፡ ኣብ’ታ ዝነበርኪያ ምስ በዓል ቤትኪ ከቢርኪ ዘይትነብሪ፡ ዝብል ግንሓት ጓለን ስለ ዝዘከራ፡ “ኣይ፡ ኣነስ ኣይዛረባን ነታ ቁይፋር” ተጸይነን ዘከረኣ ንሰምሃር። ኮይኑ ተሪፉ ባዕሉ ክዛረባ ከም ዘለዎ ወሰነ። “ሕራይ በሊ ክዛረባ’የ፡” ኢሉ መለሰለን።

  ድሕሪ ሰለስት መዓልቲ፡ ኣድሓነ ናብ ሰምሃር ሓፍቱ ደወለ፡ “ሃለው፡ ሃለዉ ሰምሃር ሓፍተይ” ስሙ ምንጋር ኣየድለዮን። ስክፍታ ዝመልኦ ሰላምታ ለገሰላ።

“ሃለው መን ክብል?” ሰምሃር ብሕቶ መለሰት። ድምጻ ሕፍስን ሕዝንን ዝበለ ነበረ።

“ዋእ!” በለ ብምግራም፡ ከመይ ኣቢላ ረሲዓትኒ? ተለፎን ዶ ድኣ ቀይራ ኮይና?  “ኣነ’የ ኣነ ኣድሓነ” ደገመላ።

“ኣድሓነ!” ስሙ ደጊማ ኣድመጸታ። ቅድሚ ሰለስተ ወርሒ’ዮም ተደዋዊሎምም ነይሮም። ሓውሲ ዝረሰዓቶ ስም ደጊማ ተድምጾ ከም ዘላ እናመሰለት’ያ ኣድሓነ ዝበለት።

“እወ፡ ኣድሓነ ሓውኺ” ስንባደን ድንጋጸን ኣብ ልሳኑ እናተነበበ መለሰላ። ኣይጠዓየትን ዲያ እዛ ቆልዓ እና ሓሰበ ብውሽጡ።

“ንኣቦይን ንኣደይን ፈላልዩ ንኣቦይ ናብ ሞት ዘብጽሕ ሓው ሓወይ ኣይኮነን።” ቃና ሰምሃር ምድፍናቕን ብስጭትን ይንበቦ ነይሩ።

“እንታይ!” ሰንበደ ኣድሓነ። “እንታይ ኢኺ ትብሊ ዘለኹ” ዝሰምዖ ክኣምኖ ኣይከኣለን። እንተኣመኖ’ውን ክቕበሎ ከም ዘይክእል ነብሱ ነገሮ። ሰምሃር ግና ዝቕየር ዘረባ ኣይነበራን። ቀዳማይ ክፋል ናይ’ዚ ዛንታ ብድምጺ ክትሰምዕዎ ምስ ኣትደልዩ ኣብ’ዚ ሊንክ ጠውቑ

“ንኣቦይ ካብ ኪዳኑ ፈላሊኻዮ፡ ዝኣልዮን ዝርእዮን ኣብ ዘይብሉ ቤትን ዓዲን በይኑ ከም ዝተርፍ ገይርኩሞ፡ ኣነሀለ ቅድሚ ወርሒ ከም ዝሞተን፡ ድሕሪ ሞቱ ክልተ ሰሙን ከም ዝተፈለጠን ተነጊርና። ሞይቱ ተረኺቡ።” ነቲ ሞይቱ ተረኪቡ ዝብል ዘረባ ብሓውሲ ብኽያት እናሰነየቶ። “ሓለፍቲ መንገዲ’ዮም ከማን፡ ብኡ ክሓልፉ ገንቢ ገንቢ ስለ ዝሸቶቶም ኣላጊሶም ክረኽብዎ ክኢሎም። ተጸጊሞም ዘይተፈላለዩ ሰብ ኪዳን፡ ገንዘብ ሰዲድካ ፈላሊኽእዮም። ንዘልኣለም ከኣ ተፈላልዮምልካ ኣለዉ።” ኣብ ቃናኣ ድንጋጸን ስክፍታን ኣይነበረን። ኣብ ልዕሊ ሓዋን ተግባራት ሓዋን ክትሩ ጽልኢን ቅርሕንትን ኣሕዲራ ነበረት፡ ስለ’ዚ እያ ኸኣ ንዓኡ ኮነ ንኣደኣ ከይነገረተን ስቕ ክትብል ዝመረጸት። ካልኣይን መወዳእታን ክፋል ብድምጺ ንኽትከታተልዎ ኣብ’ዚ ሊንክ ጠውቑ

ኣድሓነ እቲ ኹሉ ንጽቡቕ ኢሉ ክገብሮ ዝጸንሐ፡ እቲ ኩሉ ዝሰደዶ ገንዘብ ዘስዓቦ ሰበብ ከቢድ ኮይኑ ስለ ዝረኸቦ፡ ተለፎኑ ናብ መንደቕ ደርብዩ ኣብ’ቲ ዝነበሮ ሳሎን ረፋዕ ኢሉ ወደቐ። ምስ መዓት ዘይተመለሱ ሕቶታት?

ሰምሃር፡ “ሃለው ሃለው በለት” ደጋጊማ።  እንተኾነ መልሲ ኣይረኸበትን። ንሳ’ውን ተለፎና ናብ’ቲ ኣብ ጥቕኣ ዝነበረ ጣውላ ደርቢያ ናብ ብኽያታ ኣተወት።

                                                    ተፈጸመ

13/12/2017

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s