ዝተፈላለዩ ጽሑፋት

“ዘመነ ፉል”- ዛንታ ጠዓመ ገብሩን ዓዲ ሃገራይን ብዓወት መንግስትኣብ

            "ዘመነ ፉል"- ዛንታ ጠዓመ ገብሩን ዓዲ ሃገራይን   
                               ብዓወት መንግስትኣብ

ምስ ጠዓመ ገብሩ ኣብ ናኩማት ኢና ንፋለጥ። ናኩማት: ኣብ ካምፓላ እትርከብ ኤርትራውያን ዘዘውትርዋ ፍልጥቲ ሾፒንግ ሞል እያ።

ንመብዛሕቱ ኤርትራዊ፡ ጠዓመ ገብሩ፡ መስተርሆት ዝስማ ጸላም ቦርስኡ ተሓንጊጡ፡ ቦዳ ቦዳ ተወጢሑ፡ ምልእቲ ካምፓላ ክወናጨፍ ዝውዕል ንፋስ እዩ። ኣብ ኩሉ ኣሎ፡ ኣብ ኩሉ የለን። ኣብ ካባላጋላ ዝኣዘዛ ሻሂ ኣብ ሩባ ጋሮድ ኮይኑ እዩ ዝሰትያ። ኣብ ሩባ ጋሮድ ኣሎ ክትብሎ እንከለኻ ድማ ናጃናኲንቢ ተራእዩ ክትሰምዕ ትኽእል ኢኻ። ጠዓመ ገብሩ ቀሊል ሰብ ኣይኮነን። ኣብ ዕጥቁ፡ ሰለስተ ዝተፈላለየ ሲም ካርድ ዝኾለሳ ሞባይል ዝውንን ሓዊ ሓዊ ዝጨኑ ደላላይ እዩ።

ሰለስቲአን ሞባይላቱ ጭጭ- -ጭጭ ክብላ እየን ዝውዕላ። ብወገነይ፡ ኣብ ካምፓላ ንጠዓመ ገብሩ ዘይፈልጥ ኤርትራዊ ኣሎ ክብል ኣይደፍርን እየ። ስሙ ከም መንከሽከሽን መብልዒ እንጀራን ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ገዛ፡ ካብ ጸሓይ ብራቕ ክሳዕ ጸሓይ ዕራብ ክልዓል እዩ ዝውዕል። ንጠዓመ ገብሩሲ እቲ ሳምሶን ተወልደ ዝተረኸሉ ዘማሪ ዑፍ ናኲላቢ እውን ሕራይ ገይሩ ይፈልጦ እዩ። አረ ዘሚርሉ ዝብሉ ምንጭታት እውን ኣለው።

መስተርሆት፡ ዘይትሕዞ ወረቓቕቲ የብላን። ሓደ መዓልቲ ልዕሊ ዕስራ ናይ ኤርትራውያን ፓስፖርት ተወሺቕዋ ብዓይነይ ርእየ ኔረ። ዝተሰነዐ ናይ ቃልኪዳን፡ ክርስትና፡ ሞግዚት፡ ወረዋቕቲ እሞ ከኣ ኣዲኡ ትቊጸሮ እዩ። ብርድኢት ጠዓመ ገብሩ “ብዘይካ ሂወት ዘይትምየን ነገር የለን። ኣገዳሲ እንተኾይኑ፡ ብሂወት እናሃለኻ እውን ኣብ ቀዳማይ ውግእ ዓለም ብጅግንነት ከም ዝተሰዋእካ ዝምስክር ወርቐት ከስርሓልካ ይክኣል እዩ።”

This slideshow requires JavaScript.

ምስ ጠዓመ ገብሩ ክንራኸብ እንከለና ጽቡሕን ዘይጽቡሕን ኣልዒልና ኢና ነውግዕ። ዝሓዝናዮ ኣርእስቲ ካበይ ናበይ ከምዝኸይድ ግዳ ኣይርደኣንን እዩ። መብዛሕቱ ግዜ ጠዓመ ገብሩ እዩ ነቲ ዕላል ዝዝውሮ። ኣብ ኣፉ ውትፍ ዝበሎ ፖለቲካዊ ዛዕባ ኣልዒሉ ምትንታን ካብቲ ዝብርሆ ቅዲ እዩ። ደጋፊ ኣይኮነን። ደላይ ፍትሒ እውን ኣይኮነን። ቃሕ እንተ ኢሉዎ ንህግደፍ ኣብ ሰማይ ምስ ክዋኽብቲ ክሰቕላ ይክእል እዩ። ቅጭ እንተ መጺእዎ ድማ ከም ሬሳ ትሕቲ ምድሪ ከስፍራ ስኽፍ ኣይብሎን እዩ። ብዛዕባ ኤርትራን ኤርትራውያንን ክዛረብ እንከሎ ከኣ ነብሱ ኣውጺኡ እዩ ዝዛረብ። እቲ ኣሰያይማ ካበይ ከምዘምጸኦ ኣይፈልጥን፥ ንኤርትራውያን ብእኩብ “ዓዲ ሃገራይ” ብውልቂ ድማ “ዓኳይ” ኢሉ እዩ ዝጽውዖም። ንባዕሉ ግዳ ኤርትራዊ ምኳን ደው ዘበለ ደላላይ እዩ። ብቓላቱ፡ “ካብ ደላላይ ምኳን ዝዓቢ ዜግነት የለን።”

” ርኢኻ ኣለኻ ብራዘር” ኢሉኒ ሓደ መዓልቲ። ክዛረብ እንከሎ ቅልጥፍ ቅልጥፍ እናበለ መጅሙዕ እዩ ዝፍኑ። ” ሃውቲትኩም እምበር ንዓዲ ሃገራይ ወያነ ኣይኮነትን ጸላኢትኹም። ኣሜሪካ እውን ኣይኮነትን። ሻዕቢያ ከማን ኣይኮነትን። ንዓዲ ሃገራይ ዓዲ ሃገራይ ባዕልኻትኩም ኢኹም ጸላእቱ። ሒዝካኒዶ ብራዘር- – -ንህዝቢ ኤርትራ ብዘይካ ህዝቢ ኤርትራ ካልእ ጸላኢ የብሉን። ምስ ገዛእ ነብሱ ዝተሃላለኽ ዘሎ ህዝቢ እዩ። ይብለካሲ- – -ባዕሉ ይቃውም፡ ባዕሉ ይድግፍ። ባዕሉ ይኣስር፡ ባዕሉ ይእሰር። ባዕሉ ይስደድ፡ ባዕሉ የሳድድ። ከምዚ ኩርማጅ እዩ እቲ ህዝቢ- -ተረዲእካኒ? ከምዚ ሰልፉ ጠብጢቡ ዘእዊ ዓንዳፍ እዩ – ምሽ ኣለካ- – -ገረብ ብሓኽላ ድዩ ዝብሃል?”

ካልእ ግዜ ከኣ ተራኺብና።

” ንዓዲ ሃገራይ መዓስ ኢኻ ክትዕረቐና?” ብሕቶ ቶኳቲኮዮ።

” ግደፍ ግደፍ ብራዘር፡ ነብስኻ ኣውጻኣያ። ንዓዲ ሃገራይ ወዲቐ ፈቲነዮም እየ። ዓዲ ሃገራይ ደንደንቲ ህዝቢ እዮም። ወዲቕካ እንተ ደኣ ጸኒሕካዮም ይረግጹኻ እምበር ኣየልዕሉኻን እዮም። ርኢኻ ኣለኻ ብራዘር- – –ምስ ዓዲ ሃገራይ ሳንቲም ሒዝካ ጥራሕ እዩ። ፋካ!”

ሻቡስ ሓንቲ መዓልቲ ” ዘመነ ፉል” ኢሉ ዘዕለለኒ ዕላል ቅጅል ኢላትኒ። ኣብ ኮራርምቱ ዝቐርቀራ ቂምታዶ ትኸውን? እንድዒ! እታ ዕላል እቲኣስ ከመይ ኢሉ ከምዘበገሳ እውን ኣይዝከረንን እዩ።

– – -ፈለማ ካሞፓላ ዝኣተዉሉ ግዜ እዩ። ምስ በዓልቲ ቤቱ ንግዲ ክጅምሩ ሓሳብ ኣንቂሎም። ዝነበረኦም ገንዘብ ነጊፎም ሓደ ኲንታል ፉል ዓዲጎም። ነቲ ፉል ተማዊቶም ኣብ ገዛ ኮይኖም ቀልዮሞ። ቆልዮም ምስ ወድኡ እቲ ፉል ዋላ ብኽሳራ እውን ምሻጥ ኣብይዎም። ኲንታል ቁሉው ፉል ሓቑፎም ፈጠጥ- -ፈጠጥ ኢሎም። ገዛ ገዛ ኣትዮም ክሸጡ ዝካኣሎም ፈቲኖም፥ ግናኸ ኣይኮነሎምን። ነተን ድኳናት ኤርትራውያን ንኲለን ዘይሮመን፥ ንሱ እውን ኣይሰለጦምን። ጥር ትብል ትንፋስ እኳ ብኽሳረኦም ኣይተደናገጸትን። በንጻሩ እኳ ደኣ ብዙሕ ሰብ ትስልቕ ቀንይሎም። እታ ስድራ ሰሙን ሙሉእ ፉልን ማይን ተመጊባ ሓሊፋቶ-ንዘመነ ፉል።

” ከመይ ኢልካ ደኣ ናብ ስራሕ ድለላ ኣቲኻ?” ሰቖቓ “ዘመነ ፉል” ሕንቕንቕ እናበለ ምስኣዕለለኒ እየ ኣጥብቕ ኣቢለ ሓቲተዮ።

” ብወዝቢ እዩ። ይብለካሲ- –ንግሆን ምሸትን ፉል ጎሲምና- -ጎሲምና ስድራ ምልእቲ ፈስን ጥራጥን ምስኮንና ዓቕለይ ጸቢቡኒ። ገዛ ክራይ ኣለካ- – ኡኩላ ኣለካ- – እቶም ቆልዑ ክሓሙኻ ይኽእሉ። ይብለካሲ- – ከይዳትኒ ኔራ። ሽዑ ሳክት ዘወር ክብል ኢለ ደገ ወጺአ። ከም ኣጋጣሚ ሓደ ሰብ ረኺቡኒ። ጽባሕ ደኣ ናብ ኢምግሬሽን ኬድካ ቪዛይ ዘይተሐድሰለይ፥ ዓሰርተ ሽሕ ሽሊንግ ክህበካ ኢሉኒ። ዓይነይ ኣይሓሰኹን። ጠዋሊ! ኢለዮ። ካብኡ ንጽባሓይታ ሰባሕ ናብቲ ኢምግሬሽን ከይደ። ከም ገለ ጌረ ምስ ሓደ ካብቶም ሰራሕተኛታት ተላልየ። እዋእእእ- -ካብኡ ደኣ ናይ’ዛ ኲላ ዓዲ ሃገራይ ከሐድሰላ ጀሚረ። ካብኡስ በቃ “ደሓን ኲኒ ዘመነ ፉል” ኮይኑ ይብለካ “

* * * *

ሕማቕ ዘመን ክቕይረካ እዩ ዝመጽእ። ዘመነ ፉል ብርግጽ ንጠዓመ ገብሩ ቀይርዎ እዩ። ደጊም ኣብ ልዕሊ ደቂ ዓዱ ቅንጣብ ሓልዮት የብሉን። ነዛ ነብሱ ከኣ ከም ባንዴራ ላዕሊ እዩ ዝሰቕላ። ብዘይካኡ ካልእ ደላላይ የለን። “ጠዓመ እብሃል፡ ስሙ ዝልዓል፡ ከም ዓቢ በዓል” መወጽኢት ኣፉ እያ። ንነገሩ ጠዓመ ገብሩ መውጽኢ ኣፉ ዝገበሮም ሓውሲ ግጥሚ ኣበሃህላታት መቑጸሪ የብሎምን።

“ጠዓመ ይሕሸኪ፡ ፈትፊቱ ዝህበኪ፡ ኩሉ ዘስልጠልኪ”

” ጠዓመ ዘይብላ፥ ሲኦል እያ ካምፓላ”

‘ ጠዓመ ጥዑማይ፡ ተደላይ ከም ማይ”

” ትሰምዕዶ ኣለኻ ኤርትራዊ ዕደ፡
እንታይ ኢኻ ትገብሮ ጠዓመ ምስ ከደ?!”

ደጊም “ኣይክእላን እየ” ትብል ቃል ካብ ሽክና ርእሲ ጠዓመ ገብሩ በኒና እያ። በቲ ካብ መሬት ሓፊስካ፥ ቦቊጽካን፡ ነፊኻን ትርድኦ ሓሸምሸም ዝበለ እንግሊዝኝኡ ጉዳያት ከሳልጥ፡ ክፈትል፡ ክሓላልኽ እዩ ዝውዕል። ነታ ኣብ ኩሉ ትኣቱ ኢዱ ብዝምልከት ድማ ወትሩ ዝደጋግማ ምስላ ኣላቶ፥ “ኢድካ ናብ ባሕሪ ኣእትዋ፡ ወይ ዓሳ ሒዛ ትወጽእ፡ ወይ ጸርያ ትወጽእ።”

እቲ ጽዋ ግዳ ካልእ እዩ። ኣእዳው ጠዓመ ገብሩ ኣብ ጎዱፍ ኣትየን ረሳሕ ታሪኽ ከም ዝሰርሓ ተዓዚበን ሰሚዐን ኣለኹ።

ሓንቲ ጨው ቀትሪ ሓቢርና ኔርና። ኣብ ሞንጎ ዕላልና ሓደ ዓኳይ ደዊልሉ።

” እንታይ ኔሩ?” ጠዓመ በጠጥጥጥ እናበለ ነታ ቴሌፎን መሊስዋ።

እቲ ዓኳይ እንቅዓ እናስተንፈሰ ሽግሩ ዘርዚሩ። ሓዉ ብሓይልታት ጸጥታ ኡጋንዳ ስለዝተኣስረ ከፍትሖ ዝኽእል እንተኾይኑ ሓቲትዎ።

” ይካኣል እዩ። እቲ ሓላፊ መን እዩ ዝብሃል፡ ኮሎኔል ዊልያም ድዩ?” ጠዓመ ገብሩ ሓቲቱ። ካብ ኩነታቱ እታ ስም ናይቲ ኮሎኔል ካብ ቆቢዑ መሽለጥ ዘበላ ምህዞ ምኳና ክርዳእ ኣይተጸገምኩን።

” ኣይኮነን- – ኣይኮነን- -ዊልያም ኣይኮነን’

” መን ደኣ?”

እቲ ዓኳይ ጽቡቕ ጌረ ዘይሰማዕኩዋ ስም ጠቒሱ ጸጥ ኢሉ። ካብቲ ኣዘራርብኡ መሬት ክንዲ ዕንቚ ጸቢባቶ ከምዝነበረት ክርዳእ ኣይተጸገምኩን።

” ኣሃሃሃ፡ ኮረኔል ፓትሪክ፡ እቲ ኮረኔል እትስ ቅሰን ኣብ ኢድና እዩ። ሓሙሽተ ሽሕ ዶላር ቀርብ፡ ሓውኻ ኣብዚ ሳልስቲ ኣብ ኢድካ ኣሎ። ንሰብ ኣይትዛረብ”

” ነዚ ትብሎ ዘለኻ ኮሎኔል ትፈልጦ ዲኻ?” ቴሌፎን ምስ ዓጸዋ እየ ሓቲተዮ።

” ብራዘር፡ ወዲ ኣሰመራዶ ኣይኮንካን? ባዕሉ እዚ ዓኳይዶ ሕጂ ክነግረኒ ኣይጸነሐን፥ እንታይ ምፍላጡ የድልየኒ? ካብዛ ደቒቕ እዚኣ ግን ፈሊጠዮ ኣለኹ። ስቅ ጥራሕ በል- -ሓዳስ ቢዝነስ ከዐምራ እየ። ርኢኻ ኣለኻ ብራዘር፡ ድለላ ማለት፡ ዓዳጋይን ሸያጣይን ምርኻብ ማለት ጥራሕ ኣይኮነን። ባዕልኻ ሽግር ፈጢርካ ምምሕዳር እውን ድለላ እዩ። ኣሎራ እታ ሽግር ከም ገለ ኢላ ሓንሳብ ምስተፈጠረት ምስቶም ክፈትሕዋ ዝኽእሉ ሰባት ኮንካ ከም ትደጋገም ምግባር ጥራሕ እዩ። ካብ “ዓዲ ሃገራይ” ፉል ቀሊኻ ዘይኮነስ ከምኡ ጌርካ ጥራሕ ኢኻ ገንዘብ ትስሕብ፥ ስቅ ጥራሕ በል!”

ካልእ ግዜ ሓንቲ መስደመም ታሪኽ ሰሚዐ።

ክፍሊ ኢምግሬሽን ኡጋንዳ፡ ኤርትራውያን ብዘይካ ናብ ዓዶም ካብ ኡጋንዳ ተበጊሶም ናብ ካልእ ሃገር ከይበሩ ከልኪሉ። ጠዓመ ገብሩ ዳዕሮኡ በሲላትሉ። ንእለታ ምስ ገለ ሰበስልጣናት ኢምግሬሽን ብምምኻር ሓደ ዓኳይ 500 ዶላር እናኸፈለ ብኢንተበ ከምዝወጽእ ከድልል ጀሚሩ። ሓንቲ ብርኽትን ቅርስስትን ኢልካ ክትፈርዳ ተጸግም መዓልቲ ክፍሊ ኢምግሬሽን ነታ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዘንበርዋ እገዳ ኣልዒሎማ። ዝፈለጠ ሰብ ግዳ ኣይነበረን። ጠዓመ ገብሩ ስርሑ ኣየቋረጸን። ዝበኣሰ፡ ነፍሲ ወከፍ ዓኳይ 700 ከፊሉ ጥራሕ ክወጽእ ከም ዝኽእል ነታ ጉዳይ ኣኽሪርዋ። ተኣማኒ ኮይኑ መታን ክርከብ፡ ሰማያዊ ድሕረ ባይታ ዘለዎ ጉርዲ ስእልን፡ ማመልከቻን ከምጽእሉ ክእዝዝ ጀሚሩ። ነታ መስርሕ ኣንጠልጣሊት ፊልም ንምግባራ ከኣ ንበረራ ኣርባዕተ ሓሙሽተ ሰዓት ክሳዕ ዝተርፎ – – -” ደብዳቤኻ ገና ናብ ኢንተበ ኤየርፖርት ኣይሓለፈትን- -እቲ ሓላፊ ገና ኣይፈረመላን- -ንጣፋእ ኣለና- – እናበለ ኣብ ልዕሊ ዓዲ ሃገራይ ጽቡቕ ገይሩ እዩ ተሃኑ ደኣ ኣውጸአ።

* * * *
ሎሚ እውን እቲ ወረ ኣይተቐየረን። ጠዓመ ገብሩ ገና ስርሑ ክቕጽል እዩ። ዓዲ ሃገራይ ገና ክግብሩ እዮም። አረ ከመስግኑ እዮም። ጠዓመ ገብሩ እንተ ዘይህሉስ እንታይ ምወሓጠና? ዕድመ ንጠዓመ ገብሩ፡ ብርኩ ብርኪ ሓጺን ይግበሮ እናበሉ ክምርቑ ክስምዑ እዮም። እቲ ዘማሪ ዑፍ ናኲላቢ ግዳ ስቕ ኣይክብልን እዩ። ይረድእዎ ኣይረድእዎ፡ ዓዲ ሃገራይ፡ ኣብ ዓዶምን ኣብ ስደትን ረኺቦሞ ዘለዉ ወጽዓ ብዘቐንዙ ናቋ ክሕምሕመሎም እዩ።

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s