ዝተፈላለዩ ጽሑፋት

እዘን ኣእዳው እዚኣን! በየነ ሃይለ-ካብ ዓዲ ጥልያን

                 እዘን ኣእዳው እዚኣን!  በየነ ሃይለ ካብ ዓዲ ጥልያን 

 

Touch is the most powerful of our senss.It is also one of the first senses to be activated.Touch releases chemical which have a major role in the development of babies.And massage therapy has been shown to increase weigt gain in prematur infante.

እዚ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ጽሑፍ፣ኣብ ቅድሚ ዓይነይ ሳይንስስቲ ካብ ዝኾነ ዶኩቶር ማቴዮ ፋሪኔላ ዝበሃል ዓርከይ ኣብ ህዋሳዊ ስምዒት (The senses) ዝብል መጽሓፉ ኣስፊርዎ ካብ ዘሎ ዝወስድኩዎ እዩ።ኣብ ትግርኛ ብዓቕመይ ክትርጉሞ እንከሎኹ’ውን እዚ ስምዒት እዚ እዩ ዝህበኒ።

“ እቲ ኣብ ኣካል ደቂ ሰባት ዝበርተዐ ስሚዒታዊ ሕዋስ ምትንካፍ ኮይኑ ውልድ ምስ በልና እቲ ቀልጢፉ ተበራቢሩ ኣገልግሎት ዝጅምር ህዋሳዊ ስምዒት’ውን ምትንካፍ እዩ።ከምኡ’ውን ኣብ ዕቤት ሕጻናት ዓቢ ግደ ዝጻወት ኮይኑ ብፍላይ ኣብ ዘይዕድሚኦም ንዝተወልዱ ብምድራዛዊ ፍወሳ ክብደቶም ንኽውስኩ ዘኽእል ምትንካፍ እዩ።ኣነ እታ እንግሊዛዊት ዓቕመይ እዚኣ ጥራይ ስለ ዝኾነት ብኸም’ዚ ተርጒመያ ኣሎኹ።እቲ ካልእ ነቶም ንእንግሊዝ ኣጸቢቕኩን እትፈልጥዎ እሓድጎ።

መንቀሊ ጽሑፈይ ግን እዚ ኣብ ላዕሊ ዝገለጽኩዎ ስምዒታዊ ህዋስን ምትንካፍን ዘይኮነስ ነዚ ባህርያዊ ትግባረ ዝፍጽሙ ብዛዓባ እእዳው ክጽሕፍ ስለ ዝደሎኹ እየ።ከምኡ’ውን ኣእዳው ከምዝን ንኸምዝን እዮም ዘገልግሉ ንኸስምህር ዘይኮነስ ኣብ ሀይወተይ ምሉእ ብዘዓባ ኣእዳው ዘሎኒ ትርጉማዊ ስምዒት ብግጥሚ መልክዕ ክብል ስለ ዝደሎኹ እየ’ውን።

ኣብ ወዲ ሰብ እቲ ፈጻሚ ኣካል ዝበሃል ኢድ ኮይኑ እዩ ዝረኣየኒ።ነዚ ድማ ኣነ ሀወተይ ካብ ዝፈልጥ ብኣእዳወይ ዝፈጸምኩዎም ፍጻመታት ከም ዝበዝሑ እየ ዝግምት።እዚ ማለት ብኣእዳወይ ምብላዕ፡ምስታይ፡ምስራሕ ተማሂረስ ሕጂ’ው ይቕጽል ኣሎኹ።ኣነ ኣብ ሀወተይ ብኣእዳወይ ገዛ-ገዛ ተጻዊተ፡ሓሪሰ፡ሚሒሰ፡ጽህየ፡ዓጺደ፡ተኲሰ፡ኣብ’ዛ መሬት ኣሎዋ ዝበሃላ ቀወምትን ተንቀሳቐስትን መኻይን ጸጊነ፡መሪሐ፡ጺሒፈ፡ቃንየ፡ቀሪጸ ወዘተ እየ።ከምኡ’ውን ብኣእዳው ኻልኦት፡ተሓቚፈ፡ተዓንጊለ፡ተፈዊሰ፡ተገሪፈ፡ተጨልጊመ፡ተጨሚተን ካሎት ክጭልገሙን ክርሸኑን’ውን ተዓዚበ እየ።

እምበኣር እዚ ልኩትነት ዘየብሉ ኣገልግሎት ኣእዳዉ ሰለ ዘገረመኒ እየ እዘን ኣእዳው እዚኣን ኢለ ንኽገጥም ዝተሃንጠኹ።እሞ ኪኢለዮ’ዶ ይኸውን ፍርድኹም።

እዘን ኣእዳው እዚኣን ድኹማት ክመስላ

ገኒዐን ሓፊነን ጥሙይ ዘዕንግላ ጽሙእ ዘተርክሳ

እዘን ኣእዳው ኣእዚኣንስ ኣሽሓት ይኹና።

ልውይ ልወይ ዝብላ ሰናፋት ክመስላ

ጸፊዐን ደፊኣን ኣብ ገደል ዘጽድፋ

ቃታታት ሲሒበን ቦምባታ ሰንድየን ኣዳም’የን ዘጽንታ

ሳንጃታት ገቲረን ከስዐ ዝትርትራ

ኣሲረን ገሪፈን ኣካል ዘሰንክላ

እዘን ኣእዳው እዚኣንስ ስልእለዕ እንተ ዝብላ።

ዕጽፍ-ዕጽፍ ዝብላ ሉስሉሳት ክመስላ

ሓኪመን ደሪዘን ትንፋስ’የን ዝፈጥራ

ካብ ሓዊ፡ካብ ባሕሪ፡ካብ ገደል ሲሒበን ሀወትየን ዘድሕና

መንገዲ ሓቢረን ኣብ ደኣሓን ዘብጽሓ

እዘን ኣእዳው እዚኣንስ ብዝሕዝሕ ይበላ።

ድሓን ንኽመስላ ቁጽይ-ቁጽይ ዝብላ

ክርቢታት ሓንጢጠን ሃገር ዘባድማ

ስምታት ቀሚረን ፉጡር’የን ዘጽንታ

ጥሙያት መንጢለን ሕጻናት ዝቐትላ

ኣዘን ኣእዳው እዚኣንስ ኣቤት ክጭክና።

ዓቂነን መቲ፟ረን ህንጻታት ዝሃንጻ

ዒላታት ኲዒተን መሬት’የን ዘጥልላ

ቆኒነን ኲሒለን ጽባቐ ዝፈጥራ

ቃንየን ወጢረን ዜማ ዘንቆርቑራ

ጸናጽል ጸንጺለን ጸሎተን ዘዕርጋ

ኣቤት ክውሕልላ

ይብዘሓ ይንውሓ ይስብሓ መሬት ክውንና

እዘን ኣእዳው እዚኣንስ ናተይ እንተ ዝኾና

ኣበይ’ሞ?

 

ጭላፍ ካብ ጽሑፋተይ እዩ። 

በየን ሃይለ  ካብ ዓዲ ጥልያን 

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s