እዋናውያን ጽሑፋት

ዓቕሊ ጽበት ዝፈጠሮ ፈተነታት፡ ምጥራዝ ኤርትራውያን ካብ እስራኤል!

ዓቕሊ ጽበት ዝፈጠሮ ፈተነታት፡ ምጥራዝ ኤርትራውያን ካብ እስራኤል! 

    ካብ ዕለት ሓደ ናይ ወርሒ ክልተ 2018፡ ነብሲ ወከፍ ኤርትራዊ ስደተኛ፡ ቪዛ ከሐድስ ናብ ክፍሊ ኢመግረሽን ምስ ከደ፡ ክልተ ምርጫታት ክወሃብ ከም ዘለዎ መንግስቲ እስራኤል ወሲኑ ኣሎ፡፡ እዚ ድሕሪ ነዊሕ ክርክርን ክትዕን፡ ብዕለት 3 ናይ ወርሒ ጥሪ 2018 ዝሓለፈ ውሳነ፡ ብድምጺ ብልጫ ዝተወሰነ ምዃኑ ተገሊጹ ኣሎ። እቲ ድምጺ፡ ዝበዝሑ ካብ ኣባላት ፓርላማ  እስራኤል፡ ኣንጻር ስደተኛታት ደው ብምባል 71 ካብኣቶም ነቲ ናይ መንግስቲ ናይ ምስጓግ ወይ ናይ ምእሳር ውሳነ ዝደገፉ ክኾኑ ከለዉ። እቶም ዝወሓዱ ማለት 41 ኣባላት ድማ ነቲ ውሳነ ዝተቓወሙን ኣብ ጎድኒ ስደተኛታት ደው ዝበሉን እዮም።

ብዘይካ’ዞም 41 ኣባላት ፓርላማ፡ ንናይ መንግስቲ እስራኤል ውጥናትን ውሳነታትን ዝተቓወሙ ናይ 7 ዩኒቨርስቲታትን ኮለጃትን ተመሃሮ’ውን ተቓውሞኦም ብዝተፈላለየ መልክዕ ይገልጹ ኣለዉ፡ ገለ ካብ’ቲ ንሶም ዝገልጹሉ ዘለዉ ተቓውሞ ልዕሊ ወርሒ ዝኸደ ቀዳም ምሸት ዝካየድ ሰለማዊ ሰልፊ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ማዕከናት ዜና ዝተፈላለየ ዓንቀጻት ምጽሓፍን ተቓውሞኦም ብድምጺ ምግላጽን፡  ኣብ ማሕበራዊ ሜድያታት ዝተፈላልየ ጎስጓሳትን ተቓውሞን ምክያድ  ኮይኑ፡ ንገለ ጎደናታት ተል ኣቪቭ ክሳብ ምዕጻው ዝበጽሓሉ ሰለማዊ ሰልፊ ከም ዘካየዱ’ውን ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ንመኣዝን ሓቢሮም። ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰል ከም ቀደሞም ኣንጻር መርገጺን ውሳነን መንግስቲ  እስራኤል  ደው ዝበሉ ምዃኖም ዝተፈለጠ’ዩ።

   ብዘይካ’ዞም ዝተገለጹ ወገናት፡ ሰበ ስልጣን ፖሊስ’ውን ንናይ መንግስቲ እስራኤል ሓሳብን ውሳነን ይቃወሙ ከም ዘለዉ ይግለጽ ኣሎ። እንተኾነ መንግስቲ እስራኤል፡ እቲ ዝውስኖ ዘሎ ውሳነ፡ ንፈተነ ይውስኖ ከም ዘሎ ድሕሪ ምግላጽ፡ እንተሰርሐ ጽቡቕ እንትዘይሰርሕ ድማ ንርእዮ ዝብል መልሲ ከም ዝሃብሉ ዝተፈላለዩ ምንጪታት ይገልጹ። ንኣስታት 40 ሽሕ ዝኾኑ ሰባት፡ ድሒሮም ስደተኛታት ተባሂሎም ስሞምን ሰብኣውነቶምን ዝተቐንጠጠ ዜጋታት ሱዳንን ኤርትራን፡ ኣብ ክንዲ ዝተጸንዐን ዝተረጋገጸን ውሳነ ዝውስነሎም፡ እንተሰለጠ ጽቡቕ እንተዘይሰለጠ ድማ ኣብ ዝባንና ዝተርፍ ስንብራት የለን ኢልካ መልሲ ምሃብ፡ እሞ ድማ ካብ ሰበ ስልጣን ናይ ሓንቲ ኣብ ምምዕባል እትርከብ ሃገር፡ ካብ’ታ ንመዋእላ ኣብ ስደትን ከርተትን ዝነበረት ሃገርን ሰበ ስልጣናን ክትሰምዖ፡ ዘየደንጹ ኣይኮነን።

This slideshow requires JavaScript.

 እቲ ብድምጺ ብልጫ ናይ 71 ኣባላት ፓርላማ ዝጸድቕ ዘሎ፡ (ምስጓግ ወይ ድማ ገደብ ኣልቦ ማእሰርቲ) ንመብዛሕቲኦም ስደተኛታት ዝጸሉ ኮይኑ፡ ከምቲ ኣብ መእተዊ ዝተገለጸ፡ ካብ ወርሒ ክልተ ዕለት ሓደ ናይ 2018 ንነብሲ ወከፍ ስደተኛ ክልተ ምርጫታት ጥራይ ከም ዝህብዎ ይገልጹ ኣለዉ። እቶም ምርጫታት፥

  ቀዳማይ፥ ብድላይካ ሃገርና ገዲፍካልና ክትወጽእ! (ትእዛዝ)

 ካልኣይ፥  ነታ ቀዳመይቲ ምርጫ እንተዘይተቐቢልካያ እትስዕብ ኮይና፡ ብግዴታ ከነውጽኣካ ኢና ወይ ድማ ገደብ ኣልቦ ማእሰርቲ ክንዳጉነካ ኢና ትብል’ያ።

     እቲ ስደተኛ፡ ካብ’ዘን ዝተገለጻ ምርጫታት ነየነይቲ ከም ዝመረጸ ንኸፍልጦም፡ ናይ ሱሳ መዓልቲ ዕድል ከም ዝህብዎ’ውን ተገሊጹ ኣሎ። እተን ሱሳ መዓልቲ ተወዲአን፡ እቲ መጠንቀቕታ ዝተዋህቦ ስደተኛ ምርጫኡ ኣንጻር መርገጺን ውሳነን መንግስቲ እስራኤል ደው ምባል እንተኾይኑ፡ ድሕሪ’ተን ዝተወሰና መዓልቲታት፡ ብፍሉያት ሓይሊታት ተገፊፉ ናብ’ቲ ገደብ ኣልቦ ቤት ማሕቡስ ዝብልዎ ዘለዉ ክወስድዎ ምዃኖም ይገልጹ።  

    መንግስቲ እስራኤል ነቲ ንሱ ዘመሓላልፎ ዘሎ ውሳነ ንዝተቓወሙ ስደተኛታት፡ ካብ ስራሕ ደው ከብሎምን ኣብ ከተማታት ብፍሉያት ሓይሊታት ክገፎምን ምዃኑ ይገልጽ ኣሎ። ድሮ’ኳ ነዞም ፍሉይት ሓይሊታት ዝኸውን ኣስታት 300 ሚልዮን ሸክል ተሰሊዑ ከም ዘሎ ይግለጽ ኣሎ። እቲ ቅድሚ ኣስታት 4 ዓመት ዝተሰርሐ መዳጎኒ ስደተኛታት ኾሎት፡ ኣስታት ፍርቂ ቢልዮን ሸክል ወዲኡ ምንባሩ ዝዝከር ኮይኑ፡ እቲ ዝሓሰብዎን ንዕኡ ዘባኸንዎ ገንዘብን ምስ’ቲ ንስደተኛታት ከጉድለልና’ዩ ኢሎም ዝሓለንዎ ከም ዘይዳረግ ምስ ረኣይዎ፡ ኣብ’ዚ ዝቕጽል ውሑድ ኣዋርሕ ክዓጽውዎ ምዃኖም ገሊጾም’ዮም። እዚ ዘነጽረልና ነጥቢታት እንተሃልዩ፥

ሓደ፥ ሰበ ስልጣን እስራኤል ኣብ ልዕሊ ጸሊም ዝሕብሩ ሰብ ክቱር ጽልኢ ከም ዘለዎም፡

 ካልኣይ፥ ነዚ ጸሊም ፍጡር ካብ ሃገሮም ሓግሒጎም ንምውጻእ ዝኾነ መጽናዕቲን ምርምርን ከይገበሩ፡ ሓይሊን ገንዘብን ተጠቒሞም ከጥፍእዎ ይፍትኑ ምህላዎም፡

 ሳልሳይ ድማ፡ እቲ ንኾሎት ክሃንጹን ምስ ተሃነጸ ነቶም ኣብኡ ዝዳጎኑ ስደተኛታት ዝኸውን ቀረባት ንኸዳልዉ ዘባኸንዎ ገንዘብ፡ ንሽግር ናይ’ቶም ኣብ ደቡብ ተል ኣቪቭ ዘለዉ ዜጋታቶም ፈቲሑ፡ ንሶምን ጻዕራማት ስደተኛታቶምን ብሰላም ዝነብሩሉ ዕድል ክፈጥር ይኽእል ምንባሩ ዘይምግንዛቦም።

ራብዓይን እቲ ዝበኣሰን ድማ፡ ድሕሪ’ቲ ንኾሎት ክብሉ ዘባኸንዎ ዘይተኣደነ ቢልዮናት፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ፡ ካብ ሕሉፍ ጌጋታቶም ከይተመሃሩ፡ ንሓድሽ ፈተነ ምሕግሓግ ስደተኛታት ተዓጢቖምስ፡ ንዓመት ኣስታት 300 ሚልዮን ሸክል ኣውጺኦም ብሓይሊ ክሰጉዎም ወይ ድማ ክኣስርዎም ውሳነ ኣሕሊፎም ምህላዎም እዩ።

    እዚ ስደተኛታት ንምሕግሓግ ወይ ድማ ንምእሳሮም መታን ክኸውን ዝስልዕዎ ዘለዉ ገንዘብ፡ ብርግጸኛነት ነቶም ኣብ ደቡብ ተል ኣቪቭን ካልኦት ከባቢታት እስራኤልን ዘለዉ ጽጉማት ዜጋታቶም ሽግር ክፈትሕ ምኸኣለ ነይሩ። በዚ መንጽር ድማ ወጥሪ ኣብ መንጎ ስደተኛታትን ተቐማጦ ደቡብ ተል ኣቪቭን ምሃድአሞ፡ ንናይ ስደተኛታት ዝምልከት ድማ ኣብ መጽናዕቲ ዝተመርኮሰ፡ ነቲ ናይ ብሓቂ ፖለቲካዊ ሽግር ካብ ሃገሩ ዘውጽኦ ብፍሉይ። ነቲ ምስ መንግስቱ ጸገም ዘይብሉን ግዚያዊ ሽግር ክፈትሕ እየ መጺአ ዝብል ድማ ንዕኡ ዝምጥን ስጉምቲ እናወሰዱ፡ ነቲ ስደተኛታት ብሕግን ብስርዓትን ከም ዝነብር ገይሮም፡ ከዕርፉ ምኸኣሉ። ትሪ ልቢን ክቱር ጽልኢ ጸሊም ዝሕብሩ ሰብን ስለ ዘለዎም ዘይተኣደነ ገንዘብ የባኽኑ ኣለዉ።

  ዋላኳ ካብ ኢትዮጵያ ዝመጹ ጸሎም ዝሕብሮም ኣይሁዳውያን ኣለዉንዶ ዝብል መልሲ ክወሃብ ዝከኣል እንተኾነ፡ ግናኸ ንዕኦም’ውን ዘይተኣደነ ግፍዒታት ከውርዱሎም ከም ዝጸንሑ፡ ክሳብ ንደቂ ኣንስትዮኦም ንኸይወልዳ ዘይፈልጣኦ መከላኸሊ ይህብወን ከም ዝነበሩ ዝተኣመኑሉ እዋናት ኣሎ። ኣብ 1995-6 ንዘጋጠሞም ዋሕዲ ደም (ብሰንኪ ኲናት) ደም ንምትካእ ተባሂሉ ካብ ኢትዮጵያውያን ኣይሁድ ዝተለገሰ ደም ከም ዝኸዓውዎ’ውን ናይ ብዙሓት መሪር ዝኽሪ’ዩ። ናብ ኣርእስቲና ምስ እንምለስ፡ እዚ ካብ 2011 ኣትሒዙ ክሳብ ሎሚ፡ ንስደተኛታት ድቃስ ከሊኡ ዘሎ ጉዳይ እምበኣር፡ ማዕረቲ ንሶም ስደተኛታት ዘይደቀሱ፡ እቶም ሰበ ስልጣንን ገለ ክፋል ሕብረተሰብ’ቲ ህዝቢን’ውን ድቃስ ኣይረኸቡን ዘለዉ። እዚ ድማ እቶም ስደተኛታት ጸለምቲ ስለ ዝኾኑ ንምቕባሎም ስለ ዝኽበዶም ደኣ’ምበር፡ ኣብ ውሽጢ’ዚ ዝሓለፈ 5 ዓመታት ካብ ከም በዓል ዩክረይንን ካልኦት ሃገራትን ዝመጹ ጸዓዱ ስደተኛታት ካብ ኣየር ፖርት ኣትሒዞም ዑቕባ ክህብዎም ተራእዮም’ዮም።  

  ዋላኳ ካብ ሓደ ገዚፍን ተፈራሒን መንግስቲ እዞም ዘንበብናዮም ኣፍራሕቲ ውሳነታት ክውሰዱ ይሕሰቡ እንተሃለዉ። እቲ ሓይሊ ግና ካብ ምስ’ቲ መንግስቲ ምስ’ቲ ስደተኛ እዩ ዘሎ። ምኽንያቱ፡ ኣንጻር’ቲ ንስኻ እተውጽኦ ውሳነታትን እትእውጆ ኣዋጃትን ክሳብ ሞት ደው ክብል’የ እንተኢሉ። እቲ ብብዙሓት ሓያላት ሰባትን ብሓያል ቁጠባን ዝቖመ መንግስቲ ብውልቀሰብ ክሰዓር ከም ዝኽእል ምርዳእ የድሊ። ኾሎት፡ ሓንቲ ኣብነት ናይ’ቲ ሓያል መንግስቲ ዝተሳዕረላ ቦታ እያ። እቲ ድኹም ዝመስል ስደተኛ ንዓመታት ኣብ’ቲ ንሶም ዝበልዎ ጸኒዑ ሳላ ዝተጸመመ ስዒርዎምስ ናብ ምዕጻው ክበጽሑ’ውን ገዲድዎም። ሕጂ’ውን እቲ ዝተጸመመ ክዕወት ምዃኑ ዘመልክቱ ነጥቢታት ቡዙሓታ አለዉ።

   መንግስቲ እስራኤል፡ ነቶም ክሳብ ሕጂ ናይ ዑቕባ ሕቶ ዘየመልከቱን ሕቶ ሓቲቶም ዝተነጸጉን ብቐዳማይ ደረጃ፡  ግዳይ ናይ ሓደስቲ ውሳነታቱ ክገብሮም ምዃኑ’ኳ እንተገለጸ። ንሶም ምስ ተወድኡ ናበይ ከም ዘብል ዝሰሓት ኣይኮነን። ግናኸ ከምኡ ኮይኑ ከብቅዕ እዞም ንሱ ክጅምሮም ሓሲቡ ዘሎ ስደተኛታት ጸኒዖም እንተመኪቶሞ ክስዕርዎ ዘሎ ተኽእሎ ከም ዝዓቢ ምግማት ኣየሸግርን።  

                                                                                    ሽሻይ ገብረሃንስ

06/01/2018

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s