ዝተፈላለዩ ጽሑፋት

ህይወትና ብምንጽጻር

                       ህይወትና ብምንጽጻር      ሽሻይ ገብረሃንስ  

ኣብ እስራኤል እንተ ዝህሉ፡ ካ ሰዓት ሰለስተ ወጋሕታ ኣትሒዘ ኣብቲ ዘይውዳእ መስርዕ ቀንፈዘው ክብል ኣብ ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን ምሃለኹ። ኣብ ወርሒ ሓንሳእ ወይ ክልተ ግዜ ለይቲ ዝትንስኣሉ ምኽንያት፡ ና ገነት ዘእቱ ቪዛ ንምርካብ ኣይኮነን። ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን እስራኤል፡ ቪዛ እንተ ዘይሂቡኒ ስጕሚ’ውን ትዅን ክንቀሳቐስ ስለ ዘይፍቀደለይ ግና፡ ይትረፍ ካብ ሰዓት ሰለስተ ናይ ለይቲ፡ ሰላሳ ሰዓት ክጽበ’ውን ምኸኣልኩ። ግን’ኮ ልዕሊ ሰሙን ሪጋ ንጽበየሉ ኣጋጣሚ’ውን ነይሩ እዩ።  

ኣብ እስራኤል እንተ ዝነብር፣ ሰዓት ሰለስተ ናይ ለይቲ ተንሲአ፡ ኣብ’ታ ሕማም ካንሰር ከይኣሰነፋ ንስደተኛታት ክትምዝግብን መስርዕ ከተትሕዝን እትሓድር ኤርትራዊት ስደተኛ ስመይ ምተመዝገብኩ። ቀጺለ ናብ’ቶም ኣብ ጥቓ’ቲ ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን ኰይኖም ሻሂ፡ ቡን፡ ማይ፡ ሽሻ ዝሸጡ ስደተኛታት ጽግዕ ኢለ፡ ክሳብ ዝወግሕ ሽሻ ክስሕብ ግድን። ንምንታይ ድየ ደጋጊመ ሽሻ ዝስሕብ ነይረ፧

 

ብዛዕባ ተግባራት መንግስቲ እስራኤል ክሓስብ እንከለኹ፡ ሕርቃንን ብስጭትን ይስመዓኒ’ሞ፡ ብትኪ  ሽሻ ገይረ ዘውጽኦ ስለ ዝመስለኒ’ዩ ነይሩ። ብኽልተ ኣእጋረይ ቈይመ ደው ኣብ ዝብለሉ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ስራሕ፡ ኣብ ኣውቶቡስ፡ ሕሱም ኣተሓሕዛ መንግስቲ እስሪኤል ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ይረኣየኒ’ሞ፡ ሽሻ ኣብ ዘለዎ ቦታ ከይደ ኮፍ ክብል እግደድ። እ ልምዲ ሕንሳብ ምስ ሓደረኒ ብመንገዲ ሽሻ ነቲ ጭንቀት ዘፋዅሶ ስለ ዝመስለኒ ጥራይ’ዩ ነይሩ።

ሓደ ግዜ ኣብ ተል ኣቪቭ፡ ኣብ ጐደና ነቪሽኣናን፡ ከም ኣመለይ ነቲ እናተንቀሳቐስኩ ዝኣከብኩዎ ሕርቃን ኮፍ ኢለ ሽሻ እናሰሓብኩ ከፋዅሶ ናብ ሓደ ገበላ ዝመስል መዘናግዒ ምስ ኣተኹ፡ ክልተ መንእሰያት፡ ኣብ ሓደ ጸግዒ ሓውሲ ሕብእ ኢሎም፡ ማሪዋና ከትክኹ ጸኒሖምኒ። ዋላ’ኳ ፈለማ ሽጋራ መሲሉኒ እንተ ነበረ፡ ደሓር ግና ዝተፈለየ ሽታ ክሽትተኒ ምስ ጀመረ፡ ከረጋግጽ ከኣልኩ። ከም ሽጋራ ዝትከኽ ሓሽሽ። ኣብ ንእስነቶም ሓሽሽ ከትክኹ ግቡእ ኰይኑ ስለ ዘይተሰመዓኒ፡ ክመኽሮም ፈቲነ። ሓንቲን ተራርን ቃል ተዛሪቦም ዕጽው ምስ ኣበሉኒ ግን፡ ኣፈይ ካብ ምዝራብ ሓተምኩ። ንመትኸኺ ሽሻ እትኸውን ከናፍረይ ቍሩብ ፈቒቐ፡ ገጸይ ጠውየ ትም በልኩ። እታ ቃል፡ “ማኽበትልኻ!” እያ ትብል። ቃል ብቓላ፡ “እንታይ ገደሰካ” ትትርጐም። ክትዝርዘር ከላ ድማ፡ ንነብስና ልዕሌና’ዶ ሓሊካላ ኢኻ፣ ኣፍካ ዘይትሕዝ’ውን ክትከውን ትኽእል፣ ወይ’ውን ንስኻስ ካባና ዘፍሊ’ዶ ኣለካ’ዩ፣ ሎሚ ሽሻ ጽባሕ ሓሽሽ ክትስሕን’ዶ ኣይኰንካን’ውን ትኸውን፣ ሓሽሽ ክንገድፎ ኪድ ናብ ኢሚግረሽን እስራኤል ናይ ቪዛ ጸገምና ፍትሓልና ብዝብል’ውን ክትሽረፍ ትኽእል።

ኣጋ ወጋሕታ ምስ ኰነ ናብ ውሽጢ ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን ምስ ኣተናን ድማ፡ ሞባይል ስልከይ ኣውጺአ፡ ነቲ ጻዕዳ ቴንዳን ነቶም ስደተኛታትን ብዝባኖም ስኢለ ኣብ Facebook ዝዀነ ናይ ምስትምሳል ጽሑፋት ጽሒፈ ምለጠፍኩዎ ነይረ። እንተ ወሓደ፡ ነታ ትግርኛ ዘይተነብብ ዓለም፡ ብትግርኛ፡ “ኣንቲ መዳለዊት ዓለም፡ ነቶም ከማና ካብ ኤርትራ ሓደ ዓይነት ሽግር ዘስደዶም፡ ኣብ ኣመሪካን ኤውሮጳን ዕቝባ ኣውሂብኪ፡ ንዓና ግና ናብ’ቲ ወለድና ዓዲ ኣምላኽ ዝብልዎ ኣምጺእኪ ስራሕ ኣምላኽ ከይንርኢ ከልኪልክና፡” ኢለ መማረርኩ ይመስለኒ። ይመስለኒ ዘይኰነስ ከምኡ ኢለ ደጋጊመ ዓው ኢለ ኣማሪረ ኣለኹ። ክንደይ ፈተውቲን ቤተ-ሰብን እንድዮም፡ ናብ’ቲ ህላውነቱ ዘየረጋገጽኩዎ ኣምላኽ ክንልምነልካ ኢና ዝበሉኒ። እዚ’ውን ደሓን ይጽናሕ። ብዛዕባ ዘይህላውነት ኣምላኽ ክሰብኽ ግዜ የብለይን ሕጂ።

19225234_1628743820516454_201495566773418389_n.jpg

ሎሚ ነዚ ጽሑፍ ክጽሕፎ እንከለኹ፡ ናብ’ቲ ኣብ ቢኔ ብራክ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ኢሚግረሽን ካብ ዘይከይድ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ገጾ’ቶም ሰብ መዚ ኢሚግረሽን ዘሎ ስምዒታት እናንበብኩ ይህቡኒ’ዶ ኣይህቡንን ኢለ ካብ ዘይሽቑረር፡ ኣስታት 315 መዓልታት ሓሊፎም ኣለዉ። እዞም 315 መዓልታት፡ ሓንቲ መዓልቲ’ኳ ኣብ ጽርግያ ወረቐት ከይሓቱኒን ናብ ራምለ፡ ኾሎትን ሳህሮኒምን ከይወስዱኒ ከይሰጋእኩን ኣሕሊፈዮም። እቲ ምኽንያት ኣብ ሽወደን ስለ ዘለኹ እዩ።

ናብ ሽወደን ኣብ ዝኣተኹላ ቀዳመይቲ ወርሒ፡  ኣብ ርእሲ’ቲ ቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ፡ ንሓሙሽተ ዓመታት ዘገልግል ካርድ መንነት ስለ ዝተወሃብኩ፡ በብግዜኡ ንምሕዳሱ ለይቲ ሰዓት ሰለስተ ምትንሳእ ኣየድለየንን። ንስደተኛታት ተባሂሉ ኣብ በረኻ ናብ ዝተደኰነ ቤት ጽሕፈት’ውን ከይደ ኣይኰንኩን ተቐቢለዮ እቲ ካርድ። ኣብ’ቲ ሽወደናውያን’ውን ጉዳዮም ዘሳልጡሉ ቤት ጽሕፈት ኣታዊታት ግብሪ ወይ ስካተቨርከት እየ ከይደ። ከም’ቲ ኵሉ ሰብ ሪጋ ዝስራዖ፡ ንሒደት ደቓይቕ ሪጋ ተሰሪዕ ድማ ንሓሙሽተ ዓመታት ዘገልግል ካርድ መንነት ተቐቢለ። እዚ ግና፡ ዝድርበ ወረቐት ኣለና’ሞ ንዓ ውሰድ ኢሎም ኣይኰኑን ሂቦምኒ። ጉዳየይ ንኽልተ ዓመታት ተራእዩን ተመርሚሩን ብፖሊቲካዊ ምኽንያት ዕቝባ ከም ዝግበኣኒ ተረጋጊጹን’ዩ ተዋሂቡኒ። እዚ፡ ነፍሲ-ወከፍ ስደተኛ ዝሓልፎ መስርሕ እዩ። ከም’ቲ ኣብ እስራኤል ካብ ሳህሮኒም ናብ ባርሼቫ፡ ደሓር ሓንቲ ትኬት ሂቦም ናብ ተል ኣቪቭ ዝሰደዱና ኣይኮነን። ንነፍሲ-ወከፍ ስደተኛ፡ ካብ’ታ ናብ ሃገሮም ዝኣተወላ ዕለት፡ ጉዳዩ ብውልቁ ከም ዝሕተትን ከም ዝምርመርን ተገይሩ’ዩ መልሲ ዝወሃቦ። ናይ መንግስቲ እስራኤል ክዝክር እንከለኹ ኣዝዩ’ዩ ዘስሕቐኒ፡ ኣብ 2013 መወዳእታ፡ “እዞም ኵሎም ካብ ኤርትራን ሱዳንን ዝመጽኡ ጸለምቲ፡ ናይ ብሓቂ ደለይቲ ፖለቲካዊ ዕቝባ እንተ ኰይኖም’ሲ፡ ስለ ምንታይ ደኣ RSD ፎርም ዘይመልኡ፧” ኢሉ’ዩ ሓቲቱ። ሓሻካ፡ RSD ፎርም’ኮ ባዕሉ ኣዳልዩ ንነፍሲ-ወከፍ ስደተኛ ክሓቶ’ዩ ዝግብኦ። ናይ መንግስቲ እስራኤል እንተ ኣልዒልካ ዘይውዳእ ብምዃኑ፡ ደሓን ይጽናሕ።

ኣብ እስራኤል እንተ ዝህሉ ነይረ፡ ክሳብ ሎሚ ኣስታት 10 ግዜ ለይቲ ተንሲአ ቪዛ ክፍቀደኒ እልምን ምሃለኹ። ክሳብ 2022 እንተዝጸንሕ ድማ ባዕልኹም ሕሰብዎ። ምዃን ከመይ ገይሩኸ ከጽንሓና፡ ነቶም ኣብኡ ዘለዉ ናብ ኣፍሪቃ ክሸጦም ምሽ ይሰማማዕ ኣሎ። ኣብ’ዚ ግና ክሳዕ 2022 መንበሪ ፍቓድ ይዅን ካርድ መንነት ንምሕዳስ ናብ ዝዀነ ብዓል-መዚ ዝኸደሉ ምኽንያት የብለይን።

እዚ ይዅን’ምበር፡ ንህዝቢ እስራኤል ድሕሪ ህዝበይ ህዝቢ ኤርትራ ኣዝየ ዝናፍቖ ህዝቢ እዩ። ሓደ፡ ህዝቢ እስራኤል ኣዝዩ ግሉጽን ሓቀኛን እዩ። እንተ ፈትዩካ “እፈትወካ”፡ እንተ ጸሊኡካ “እጸልኣካ” እያ ዘረባኡ። ካልኣይ፡ ኣብ ዝዀነ ቦታን ኵነትን ረኺቦምኻ፡ ብስቕታ ዝሞቱን ብስቕታ ዝቐትሉኻን ኣይኰኑን። ቀዳመይቲ ሕቶኦም ሕቶ ጥዕናኻ እያ። ከመይ ኣለኻ ጥዕናኻ፡ ኢሎም ምስ ጀመሩ፡ ከመይ ይስመዓካ፡ ከመይ ኣሎ ስራሕ፡ ከመይ ኣሎ ናብራ፡ ስድራ ኣለዉኻ’ዶ፡ ተመርዒኻ’ዶ ወሊድካ’ዶ፡ የስዕቡልካ – ልክዕ ከም ሓደ ንነዊሕ እዋን ዝተፈለየካን ዝናፈቐካን ቤተሰብ። ተመርዕየ፡ ቈልዓ’ውና ኣሎኒ፡ ስራሕ’ውን ኣምላኽ ይመስገን እሰርሕ’የ፡ እንተ ኢልካዮም ሓጐሶም ኣብ ገጾም ኢኻ ተንብቦ። “ኮላ ኣካቮድ” ብጣዕሚ ጽቡቕ፡ ጐበዝ፡ ብራቮ፡ ክስዕሮም ይኽእል። ኣደይ ካብ ዘይርእያ ሰለስተ ዓመት ኣሕሊፈ ኣለኹ እንተ ኢልካዮም ዝሓዝንዎን ዝድንግጽዎን ሕጂ ክገልጾ የጸግመኒ። ዝዀነ ዓቕሚ ኣዳም ዝበጽሐ ሰብ፡ ሓዳር ክገብር፡ ቈልዓ ክወልድ፡ ንሱን ደቁን ምስ ኣደኡን ኣቦኦን ክውዕሉን ክዘናግዑን ኣለዎም ኢሎም ይኣምኑ። ዓርቢን ቀዳምን ድማ ብምሉኦም ስድራቤት ብሓንሳብ የሕልፍዎ።

ብኣንጻሩ ኤርትራውያን ኣቦን ኣደን ኣብ ገዛ እንተ ሃልዮም፡ ቈልዑ ኣብ ሃገር የለዉን። ቈልዑን ኣደን ኣብ ገዛ እንተ ሃልዮም፡ ኣቦን ዝተረፉ ኣሕዋቱን ካብ ሃገር ወጺኦም ኣለዉ። እስራኤላውያን ስድራ-ቤት ብምጥርናፍ ጥራይ ኣይኰኑን ንፉዓት። ኣብ ስራሕ፡ ንሃገሮም ዘለዎም ፍቕሪን ጥንቁቕ ኣተሓሕዛን፡ ንታሪኾምን ንመንነቶምን ዘለዎም ጽኑዕ እምነት’ውን የቕንኡኻ እዮም። እዚ’ውን ይጽናሕ፡ ልዕሊ’ዚ ብዛዕባኦም እንተ ተዛሪበ ደኣ ኢትዮጵያውያን ፍላሻ’ኸ እንታይ ክዛረቡ።

ኣብ እስራኤል፡ ካብ ኤርትራ ዝመጸአ ስደተኛ ኣነ ጥራይ ዝነበርኩ ከይመስልኩም፣ ከማይን ካባይ ዝብእስ ኵነታት ዘለዎምን ኣስታት 40 ሽሕ ዝግመቱ ስደተኛታት ኣለዉ። ልክዕ ከምቲ ኣነ ዝጽበዮ ዝነበረኩ ዝጽበዩ፣ ልክዕ ከምቲ ኣነ ለይቲ ዝትንስኦ ዝነበርኩ ዝትንስኡ፣ ልክዕ ከምቲ ኣነ ገጽ’ቶም ቪዛ ዘሐድሱልና ተመጻዲቐ ዝርእዮ ዝነበርኩ ተመጻዲቖም ዝርእዩን ዝሽቑረሩን፣ ልክዕ ከም’ቲ ኣነ ኣብ ጐደናታት ተል ኣቪቭ ብዘይ ቪዛ ክጐዓዝ ዘይክእልን ዘይደፍርን ዝነበርኩ፡ ከምኡ ተሸቑሪሮም ዝንቀሳቐሱ መቝጸሪ የብሎምን። ንዝበዝሐ ጐደናታት ተል ኣቪቭ ብዘይካ ዓርቢን ቀዳምን፡ ካልእ መዓልቲ ደፊሮም የማን ጸጋም፡ ቅድሚት ድሕሪት ቀልባዕባዕ ከይበሉ ዘይረግጽዎን ዘይንቀሳቐሱን ኣዕሩኸይን ፈተውተይን ማእለያ የብሎምን።

ናብ ሽወደን ካብ ዝኣቱ ኣስታት ሰለስተ ወርሒ ምስ ኣሕለፍኩ፡ ካብ ሓደ ኣብ እስራኤል ዘሎ ዓርከይ ተለፎን ተደዊሉኒ። ሽዑ መኪና እዝውር ስለ ዝነበርኩ ክቕበሎ ኣይከኣልኩን። ደጊሙ ደዊሉ’ውን፡ ኣይተቐበልኩዎን። ሰዓት 3 ድሕሪ-ቀትሪ ኰይኑ ገዛ ምስ ኣተኹ ደዊለሉ።

IMG_7160.JPG

ቅድሚ ሰላምታ ምልውዋጥና፡ ስለምንታይ ከም ዘይተቐበልኩዎ ሓቲቱኒ፡ እቲ ምኽንያት ሓቢረዮ። (ዕላልና ብእብራይስጥ’ዩ ነይሩ። እንታይ ምዃነይ እንድዒ፡ ነቲ ቋንቋ ድሕሪ ቋንቋይ፡ ቋንቋ ትግርኛ ዝፈትዎ ቋንቋ እዩ።) እቲ ዓርከይ፡ ኣብ ነብሲ ወከፍ ዘርባኡ “ያ ማንያክ” ይብለኒ ነይሩ። ቃል ብቓሉ “ያ ተገባሪ፡” ማለት’ዩ፣ እቲ ቃል ተዘርዚሩ ክትርጐም እንከሎ ድማ፡ ወይ ኣነ ክትርጕሞ እንከለኹ፡ ‘ንስኻስ ድሮ ካብ’ዚ ገሃነም ወጺእካ ኰሪዕካ ማለት ድዩ፣ ንሕና’ውን’ኮ ግዜና ምስ ኣኸለ ክንወጽእ ኢና። ከምቲ ተወሊድካ ሞት ዘይተርፍ፡ እስራኤል ኣቲኻ ምውጻእ ድማ ኣይተርፍን፡ ወይ ከም ሃብቶም ድሕሪ ሞትና (ከም’ቲ ኣብ ባርሼቫ ብጭካነ ዝተቐትለ ኤርትራዊ ማለቱ’ዩ) ወይ ከማኻ ከይሞትና ክንወጽእ ኢና።

“መኪና እናዘወርካ’ሞ ክትዛረብ ኣይትኽእልን ዲኻ፧” ሚኪ ዓርከይ ሓቲቱኒ።

“ይኽእል’የ ግና ኣይፍቀድን’ዩ፡” መለስኩሉ።

“ግደፎ’ንዶ ኣብ’ዚ ኵሎም ተለፎን እናተዛረቡ ክዝውሩ’ንዶ ንርእዮም ኣየለናን።” መሊሱለይ “ማንያክ” ኣልግብ ኣቢሉ።

“ኣብኡ፡ እቲ ዘይንቡር ንቡር ዝዀነሉ ኣጋጣሚታት ብዙሕ’ዩ። ኣብ’ዚ ድማ እቲ ዘይንቡር ጠቕላላ ንቡር ኣይኰነን። ንኣብነት፤ ኣብኡ ዝዀነ ስደተኛ መኪና ክዝውር ኣይፍቀዶን፣ ኣብ’ዚ ከም’ዚ ትርእዮ ይፍቀድ’ዩ። ኣብኡ መብዛሕትኡ ስደተኛ ዕቝባ ኣይወሃብን፣ ኣብ’ዚ ሕቶኡ ቅቡል ዝዀነ ስደተኛ፡ እንተ ወሓደ ግዜኣዊን ምስ ኵነታት ዝሕደስን ዕቝባ ይወሃቦ እዩ። ልዕሊ ኵሉ ድማ፡ ስደተኛ ምስ እትኸውን ካብኡ ናብ ዝዀነ ሃገር ብምኽንያት ዑደት ክትገይሽ ኣይትኽእልን፡ ኣብዚ ናብ ዝዀነ ሃገር ንምዝዋር መገሻ ፍቑድ እዩ። ኣብኡ ኣይኰነን ናይ ዜግነት ሕቶ ከተቕርብ ናይ ዕቝባ ሕቶ’ውን ንጋዶ’ዩ። ኣብዚ ግና እንተ ቀልጢፉ ድሕሪ 5 ዓመታት፡ እንተ ነዊሑ ድማ ድሕሪ 8 ዓመታት ዜግነት ክትወስድ ተኽእሎ ኣሎ። ኣብኡ ገንዘብ ገይርካ ገዛ ክትገዝእ ኣይፍቀደን፣ ኣብዚ ግና ገንዘብ እንተ ረኺብካ ገዛ ክትገዝእ ፍቑድ እዩ። ኣብዚ ካብ ቋንቋ ጀሚርካ ክሳብ ዝደለኻዮ ዓይነት ትምህርቲ ክትመሃር ተኽእሎ ኣሎ፣ ኣብኡ እቲ ትምህርቲ ቋንቋ’ኳ እንተ ተረኺቡ እዩ።” ክቕጽል እናበልኩ ከለኹ፡ “ቲሽቶክ!” ብሓይሊ ገኒሑኒ። ቃል ብቓሉ ስቕ በል ማለቱ እዩ። እንተ ተዘርዚሩ ድማ ኣይትሃድደና፡ ዘይንበጽሖ መሲሉካ ዝዀነን ዘይኰነን ኣይትዛረብ ክኸውን ይኽእል።

“እታ 15 ሽሕ ዶላር ከፊለ ዝፈተንኩዎ ታህሪብ ፈሺላትኒ’ምበር፡ ኣነ ቅድሜኻ ኣብኡ ምበጻሕኩ ነይረ።” ኣብ 2016 ናብ ፓሪስ ንኽኸይድ ኣስታት 15 ሽሕ ዶላር ከፊሉ ነይሩ። እንተዀነ፡ ካብ መዓርፎ ነፈርቲ ቤን ጉርዮን ከሕልፍዎ ኣይደለዩን። ኣብ ውሽጢ እስራኤል መሰሉ ኣይሓለዉሉን፣ በሉ ክወጽኣልኩም እንተ በሎም ድማ ኣይነውጽኣካን ኢሎሞ። ንሶም ብዘይ ሕጊ ዝኣተዉ ናይ ቍጠባ ስደተኛታት ይብሉዎም። እቶም ብዘይ ሕጊ ዝኣተዉ ድማ ብዘይ ሕጊ ምውጻእ ዝፍቀድ መሲልዎም ደጋጊሞም’ዮም ዝፍትንዎ። ምኽንያቱ ካብ’ታ ዘይንቡር ንቡር ዝዀነላ ሃገረ ኤርትራ ዝወጸን፡ ናብታ ከምኣ ዝበለት ዘይንቡር ንቡር ዝዀነላ ሃገረ እስራኤል ዝኣተወን፡ ንቡር ክሓስብን ንቡር ክፍትንን ኣይክእልን እዩ።

ድሕሪ’ቲ ብዙሕ ቀልድን ቁም-ነገርን፡ ውሑድ ናይ ናፍቖት ቃላት ተለዋዊጥና።

“እንታይ ትገብር ኣለኻ ሕጂ፧ መዓልታዊ እንታይ ትገብር፧” ኢሉኒ ሓቲቱኒ ሚኪ ዓርከይ።

“ንኣብነት ሎሚ፡” ኢለ ዘረባ ጀሚረሉ። “ናብ’ቲ ኣብ ጋን (መውዓሊ ህጻናት) ዝውዕል ዓቢ ወደይ ክኸይድ’የ።” መኪናይ ኣልዒለ ክኸይድ ምዃነይ እናኣመልከትኩ። “ከም’ቲ ኣብ’ዚ ዘለዉ ዝፈልጥዎ፡ ኣብ እስራኤል ዘለኹም ድማ እትግረሙሉ፡ ደቅና ብዘይ ዝዀነ ኣፈላላይ ምስ ሽወደናውያን መሳቱኦም’ዮም ኣብ ጋን ዝውዕሉ። እቶም ንደቅና ዝሕዝዎም ሰባት ኣተሓሕዛ ህጻናት ብግቡእ ዝተመሃሩ እዮም። ኣብዚ፡ ከም ኣብ ተል ኣቪቭ ዘሎ ዝዀነት ኮዲባር (ኣፍሪቃዊት በዓልቲ ጋን) ጋን ክትከፍት ኣይትኽእልን እያ። ኵሉ ብምምሕዳር ከተማ’ዩ ዝኽፈትን ዝካየድን። ካብ ንግሆ ክሳዕ ምሸት ዝተፈላለየ መግቢ፡ መጻወቲን መባእታዊ ትምህርቲን ድማ ይህብዎም። ክንዲ ዝሃለዉ ቈልዑ ይሃልዉኻ፡ ንጋን  ትኸፍሎ ገንዘብ የብልካን። እዚ ክሳዕ ክልተ ዓመታት፡ ወይ ስራሕ ክሳብ ትጅምር እዩ።

“ድሕሪ ክልተ ዓመታት ስራሕ ክትጅምር ስለ ዝዀንካ፡ ደቅኻ ዝውዕሉሉ ስማዊ ክፍሊት እናኸፈልካ እዩ። ክልተ ዓመታት ግና ከም መሰጋገሪ ይሕግዙኻ። ቈልዑ ተዕቢ ስለ ዝለኻ፡ ከከም ብዝሖም ዝወሃበካ ወርሓዊ ገንዘብ’ውን ኣሎ። ዝዀነት ኣደ፡ ካብ ዝሓረሰትላ ዕለት ኣትሒዛ፡ እቲ ህጻን ሓደ ዓመት ክሳዕ ዝመልእ፡ ኣብ ገዛ ኮፍ ኢላ ቈልዓኣ ክትኣሊ ይፍቀደላ። ወርሓዊ ንሳ እትቕበሎ ገንዘብ ድማ ኣሎ። ብዛዕባ ገንዘብ ካብ ኣልዓልኩላካ በል ስማዕ። ንኽልተ ዓመት ቋንቋ ሽወደን ክሳዕ ተማሂርካ እትውድእ፡ ወርሓዊ ከከም ናብ ትምህርቲ ዝኸድካዮ ንመዓልቲ ኣስታት 300 ክሮነር ይወሃበካ። ትምህርቲ ቋንቋ ወዲእካ ስራሕ እንተ ዘይረኺብካ ድማ፡ ናብ ማሕበራዊ ጉዳያት ከይድካ፡ ወርሓዊ መቝነንካን ንገዛ ክራይካን ሓገዝ ይወሃበካ። እዚ ግና ስራሕ ክትረክብ እናመኸሩኻን እናተባብዑኻን፡ ንስራሕ ዝሕግዙ ምድላዋት ክሳዕ እተጻፍፍ’ምበር፡ ስራሕ ዘይጀመርካ ኢሎም እናጸረፉ ኣይዀነን። ዝበዝሕ ሰብ ናብኡ ከይድካ ሓገዝ ምሕታት፡  ስለ ዝጸልኦ ትምህርቲ እንተ ወዲኡ ቀልጢፉ ስራሕ ክጅምር’ዩ ዝፍትን። ስለ’ዚ ስራሕ ካብ ምሕታት ኣየዕርፍን። ስራሕ ዘይረክብ ድማ ዳርጋ የለን።

“ሓደ ግዜ ናብ’ዚ ቤት ጽሕፈት ኣራኸብቲ ስራሓት ዝበሃሉ ትካል ከይደልካ። ኣብ’ዚ ዝዀነ ሰብ፡ ኣብ ሞያኡን ኣብ’ቲ ዝፈትዎ ዓውዲን ንኽመሃርን ንኽሰርሕን ኣመና’ዮም ዘተባብዕዎ። ዝዀነ ሞያ ብዝተማለአ ትምህርቲ ኣሰንዮም ናብ ስራሕ ድሉው ከም ዝኸውን ይገብርዎ። ትሰምዓኒዶ ኣለኻ፧” ኣብ መንጎ ሓቲተዮ፡ ስቕ ስለ ዝበለኒ።

ሚኪ ዓርከይ፡ “ታምሺኽ፡” ኢሉኒ፣ ናይ ቅንኢን ሓጐስን ስምዒት እናንበብኩሉ ቃናኡ። ቀጽል ይሰምዓካ ኣለኹ ማለቱ እዩ።

“ሽዑ መዓልቲ እብለካ። ኣብ ሓደ ኣደራሽ፡ ካብ ዓሰርተ ዝበዝሑ ትካላት መጺኦምና። ደሓር ብመንገዲ ወኪላቶም፡ ምስ ትካሎም ኣላልዮምና። ቶልክ ተባሂሎም ብዝጽውዑ ተርጐምቲ እናተሓገዝና ተረዲእናዮ። ዝዀነ ሰብ ናብ ዝማእምኦ ትካል ከይዱ ክምዝገብ ይኽእል። ደሓር ትምህርቲ ይጅምር፡ ድሕሪ ትምህርቲ ድማ ስራሕ። ስራሕ እንተ ጀሚሩ ኣስታት 30% ካብ ደምወዙ ግብሪ ይኸፍል። እዚ ግና ከም’ቲ ኣብ እስራኤል ተቘሪጹ ናበይ ከም ዝኸይድ ዘይፍለጥ ገንዘብ፡ ብኡ ገይሩ ዝጠፍእ ኣይኰነን። ነቲ ዝተቘርጸ ገንዘብ ኣብ ኢድ ደለልቲን ዘስርሓካ ብዓል ትካልን ኰይኑ ከም ድልየቶም ዝህቡኻን ዝቘርጹልካን ከም ዘይኰነ ከረድኦ ፈተንኩ። ሰዓትካን ስራሕካን ኣኽቢርካ ትወፍር፣ ኣብ ስራሕ ተለፎን ኣይፍቀድን። ኣብ ስራሕ ዓሌታዊ ኣድልዎ የለን። (ኣብ ዝበዝሕ ትካላት) ብዝሰራሕካዮ ትኽፈል፣ ዝግብኣካ ግብሪ ትኸፍል መሰልካ ድማ ሕሉው።”

“ጉዳይ ምዝንጋዕ ገዲፍካ ተዛረብ፡” ካብ’ቲ ቁም-ነገራዊ ናብ’ቲ ስሕት ኢልና ነዘውትሮ ምዝንጋዕ ሰጊሩ ገለ ፍሉይነት ክፈልጥ ስለ ዝደለየ ይመስል፡ ኣበይ ትዘናጋዕ ኢሉ ምስ ሓተተኒ፡ ዝበልኩዎ እዩ። “ከም’ቲ ኣብኡ ዝለመድናዮ ናይ መዘናግዒ ቦታታት የለን።” ወሰኽኩሉ።

“ከመይ ኣለኻ ንስኻኸ እንታይ ኣሎ ሓድሽ ነገር፧” ኢለ ክሓቶን ኣብ ጥቕኡ “ሚ ኣታ፡” ዝብል ድምጺ ተፈንዩ ናባይ ክበጽሕን ሓደ ኮነ።

ቴሊ እታ ቪዛ ሽልኻ?” ዝብል ናይ እብራይስጥ ቃላት ሰማዕኩ። ንእለት ናይ ኢሚግረሽን ሰባት ከም ዝረኸቡዎን፡ ቪዛ ስለ ዘይነበሮ ድማ ብቐሊል ከም ዘይንሕፍዎን ተረዳእኩ። “ሃለው!” በልኩ። ውሽጠይ ድሮ ተረቢሹ ነበረ። ነታ ኣብ እዝነይ ዝነበረት ተለፎን ኣርሒቐ ረኣኹዋ። ዝዀነ ፍሉይ ነገር ኣየርኣየትንን። ደጊመ “ሃለዉ” በልኩ። መልሲ የለን። ገፊፎሞ ማለት’ዩ በልኩ ምስ ነብሰይ። ንልዕሊ ወርሒ ደጋጊመ ደዊለ ክረኽቦ ኣይከኣልኩን። ናብ ፈለጥትና ደዊለ ምስ ሓተትኩ፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሳህሮኒም ተኣሲሩ ምህላዉ ሓቢሮምኒ። ሰብ-መዚ ኢሚግረሽን እስራኤል ብኣስገዳድ ናብ ሩዋንዳ ንኽኸይድ ከፈርሙዎ ይፍትኑ ምህላዎም፣ ብፍቓዱ ክምለስ እንተ ዘይፈሪሙ ድማ ኣብኣ ክበሊ ምዃኑ የፈራርሕዎ ከም ዘለዉ፣ እቶም ፈለጥትና ወሲኾም ሓበሩኒ። ኣነ፡ ንሚኪ ዓርከይ ካብ’ዚ ደዊለ ክረኽቦ ዘይክእል ምዃነይ ሕማቕ’ኳ እንተ ተሰመዓኒ፡ እቲ ንዕኡ ወሪዱዎ ዘሎ ንኣማኢት ጐኒፉዎም ዘሎ ጸገም ብምዃኑ ድማ  ኣሕሚሙ ይስመዓኒ።

ሽሻይ ገብረሃንስ

12-01-2018

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s