እዋናውያን ጽሑፋት

ቅየዐ፡ ጨውን ሰበስጣናት ኤርትራን! ብዳኒኤል ተስፋይ

                       ቅየዐ፡ ጨውን ሰበስጣናት ኤርትራን! 
                                             ብዳኒኤል ተስፋይ

   ሃገራዊ ወትሃደራዊ ምስጢር ንምዕቃብን፡ ድሕንነት ንጭብጥታት ናይ’ዚ ጸብጻብ’ዚ ኣብ ምእካብ ንዝሓገዙኒ ሃገራውያን ንምሕላውን፣ እዚ ተፍጻም’ዚ ዝተፈጸመሉ ቦታን ክፍሊ ሰራዊትን፡ ኣስማት እቲ ጸብጻብ ዝምልከቶም መራሕቲ ሰራዊትን ብምስጢር ክሕዞ ተገዲደ ኣሎኹ። እቲ እዚ ፍጽሚት’ዚ ዝኾነሉ ቦታ ኣብ ገለ ጎቦ ኣብ ሞንጎ ከሽዓትን ሰንዓፈን እዩ። እቲ ጎቦ ምምሕዳራዊ ደጀን ናይ’ታ ነዚ ክፋል ዶብ ኤርትራን ትግራይን እትሕሉ ቦጦሎኒ እዩ። እታ ቦጦሎኒ ክፋል ናይ’ታ ካብ እምባ ሶይራ ክሳብ ገርሁ ስርናይ እንዳተመጠት ልዑላውነት ኤርትራ እተረጋግጽ ብሪጌድ እያ። ምምሕዳር ብሪጌድ ኣብ’ቲ እግዚኣቢሔር’ኳ ዘይሓዅሮ ጠረር እምባሶይራ እያ እትቕመጥ።


ንግሆ ልክዕ ሰዓት ሸውዓተ ናይ ንግሆ ነበረ። ደንደን፡ ነቲ ንግሆ ሰዓት ሓሙሽተ ተንሲኣ ኳእኵኣ ኣብሲላ ዝሰርሓቶ ገዓት ተሰኪማ ናብ ኣጕዶ መሪሕነት ቦጦሎኒ ትኣቱ። እቲ ገዓት ብግዝፉ ንእንባ ተኺሎ ኣብ’ዚ ትረፍ ዝበለ ዓርሞሸሻዊ ነበረ። እቲ ክንዲ ዋንጫ ዝምዕባዩ ጉድጓዱ ብጠስሚ መሊኡ ቀንበይበይ ይብል። እቲ ገዓት ኣራጢጡ ዝተቐመጠሉ መሕጸብ-ገጽ ሸሓኒ ድማ ብርጕኦ ኣጥለቕሊቑ፣ እቲ ጠስሚ ካብ ውሽጢ፡ እቲ ርጕኦ ድማ ካብ ደገ ነቲ እምባ ገዓት ጸቒጠሞ ብዓቕሊ ጽበት ከእዊ ይስማዕ። እታ ኣጕዶ ጥራሕ ዘይኾነስ እቲ ምሉእ ጎቦ በቲ ጥዑም ሽታ ገዓት መሊኡ እቲ ጎቦ ንባዕሉ ናብ ገዓት ተዘይተቐየርኩ በለ። እቲ ጥዑም ሽታ ሰርኒቑዎ ፈለማ እቲ መራሕ ሓለዋ ሰውራ ቦጦሎኒ ተበራበረ። ዓይኑ እንዳሓሰየ ድማ ናብ’ቲ ገዓት መጸ።ዓሚቍ ኣስተንፈሰ። ተመጣልዐ። “ኣንታ! ኣፍንጫታትኩም ተዓጽዩ ድዩ! ተንስኡ’ባ!” ቢሉ ከኣ ናብ ብጾቱ ገጹ ጨደረ። እቲ ምጭዳር ብጻዮም’ኳ ኣንበይገደሶምን ኣብ ምድቃሶም ምቐጸሉ። ምሉእ ለይቲ ስለዘይደቀሱ ኣዝዮም ደኺሞም ነበሩ። እቲ ብርቱዕ ምኡዝ ሽታ ገዓት ግን ኣየኽኣሎምን። ከይፈተዉ ድማ ተንስኡ። ምስኣቶም ድማ ኣርባዕተ ምልዖ ዝመስላ ምልኩዓት መንእሰያት ተንስኣ። ነፍሲ ወከፎም እምበኣር ተጻሚዶም እዮም ሓዲሮም።
ኣዝዩ ቆራሪ ንግሆ ስለዝነበረ ከኣ ኢዱ ይኹን ገጹ ክሕጸብ ዝደፈረ ኣይነበረን። ከም’ታ ዝሓደሩዋ ከኣ ነቲ ገዓት ከበብዎ። ብግዝፉ ተዓዚሙ መራሕ ቦጦሎኒ፡ ‘ተባዕታይ ገዓት’ በለ። በቲ መኣዝኡ ዝተሃንነ ኮሚሽነር ቦጦሎኒ ከም’ዚ ዝሽትት ገዓት ተቐሪቡለይ ኣይፈልጥን! ክብል ነኣደ። ደንደን፡ እታ ምሉእ ለይቲ ሰሪሓ ነዚ ተኣምራታዊ ገዓት ዘፍረየት ኣብ ክቢ’ቲ ፍጥረታ ክትቅመጥ ኣይተዓደመትን። ኣብ ሓደ ኵርናዕ ደው ኢላ ግን እቲ ናእዳ ጥራሕ ኣኸላ።
ፈለማ እቲ መራሕ ቦጦሎኒ ኢዱ ናብ’ቲ ገዓት መሊሱ ሓደ ድልዱል ኵላሶ ኮለሰ። መርዚ ከምዝወሓጠ ከኣ ዑዕ ‘ናበለ ንደገ ወጸሞ ነቲ ዝወሓጦ ጡፍ በሎ። መላሊሱ ከኣ ጡፍ በለ። እንታይ ከምዝተረኽበ ስለ ዘይተረድኡ ብምሉኣቶም ቀዘዙ። እቲ ሓልዊ ሰውራ ቀስ ቢሉ ሓንቲ ንእሽቶይ ኩላሶ ኮሊሱ ንሱ’ውን ዑዕ ‘ናለ ንደገ ወጸ። መርዚ! ጨው! እንዳበለ ድማ ኣፉ ብማይ ጎጽጎጸ። እቶም ገና ሓንቲ ኵላሶ’ኳ ዘይቀመሱ’ውን ዑዕ ‘ናበሉ ንደገ ወጹ። ጨው! ጨው! መርዚ! ‘ናሉ ድማ ኣፋቶም ብማይ ጎጽጎጹ። እታ ጎቦ ብምልእታ ብጨው ተናወጸት ብጨው ተነግሐት። እቲ ሓላው ሰውራ ፈለማ ወኑ ፈሊጡ ድማ ናብ ደንደን ቀሪቡ፡ “ኣንቲ ሎቕማጽ ሃሱስ መን’ዩ ልኢኹኪ!” ቢሉ ብጽፍዒት ኣቃጸላ። እታ ቈልዓ እንታይ ከምዝኾነ ፈጺሙ ኣይተረድኣን ቀዘዘት።
ሓለዋ ሰውራ፡ “መን’ዩ ልኢኹኺ’ኳ’ዬ ዝብለኪ!?” ቢሉ ደጊሙ ብጽፍዒት ኣላደዳ።
ንሳ፡ “መን ንምንታይ ክልእከኒ … ?” ቢላ ተገረመት።
ንሱ፡ “ንመሪሕነት ቦጦሎኒ ብጨው ነጊሕኪ ክትቀትሊ ዝለኣኸኪ መን’ዩ!?” ጨዲሩ ሳልሳይ ጽፍዒት ኣልገበላ።
ንሳ፡”ንዓይስ ዝለኣኸኒ የብለይን። ምምሕዳር ምልመላ ሳዋ’ዩ ናብ’ዚ መዲቡኒ … “ በለት።
መራሕ ሓይሊ፡ “እዚ’ኣ ጽንዕቲ ሃሱስ’ያ። ናብ ክፍሊ ምርመራ ወሲድካ ኣለስልሳ!” ቢሉ ንሓለዋ ሰውራ ኣዘዞ።
ሓለዋ ሰውራ፡ “ነዚኣ ባዕለይ ከም ሓዪኸ ከም ማስቲካ ከለስልሳ’ዬ!” ተመባጺዑ፡ ነታ ቈልዓ ኢዳ ጠውዪ፡ ብድሕሪ ክሳዳ ዓትዒቱ ናብ ሓንቲ ኣእዊኻ ዘይትስምዓላ ምሕድግቲ ኣጕዶ ወሰዳ። ደንደን ንመሪሕነት ቦጦሎኒ ብጅምላ ክትቀትል ሃቂና ዝበለ ወረ ድማ ከም ባርዕ ዱር ናብ ምልእታ ቦጦሎኒ ተዘርግሐ።
ብድሕሪ’ዚ ነቲ ገዓት እንታይ ንግበሮ ዝብል ዓቢዪ ሕቶ ተላዕለ። ድሕሪ ብዙሕ ሓሳባት ምልውዋት ከኣ፡ መራሕ ሓይሊ፡“ምድርባይ ንብረት ብመሰረቱ ኣንጻር መትከልና እዩ። ባህልን ልምድን ህዝባዊ ግንባር ኣየፍቅዶን። ስለ’ዚ ናብ ክፍሊ ሕክምና ንስደዶ። ሕሙማት ንዕኡ በሊዖም ጋሕ እንተበሉ ጋሕ ይበሉ ጾር ይጎድለልና!” በለ።
ሓላፊ ስንቂ፡ እቶም ኣለይቲ ሕሙማት ንባዕላቶም እንተበልዑዎ’ኸ … ? ክብል ሓለየ። ኮሚሽነር ቦጦሎኒ፡ “ግዲ የብልካን ንሳቶም ጸረ ጨው ኣይሰኣኖምን’ዩ። ጋሕ ‘ተሉ ከኣ ጋሕ ይበሉ!” ቢሉ ንመራሕ ቦጦሎኒ ደገፈ። እቲ ገዓት ከኣ ብሽዱሽተ ካላሽናት ተሓልዩ ናብ ክፍሊ ሕክምና ተወስደ። ካልእ ጨውኣልቦ ገዓት ኪገዓት ድማ ተኣዘዘ።
ብዛዕባ’ቲ ገዓት ዝፈጠሮ ቅልውላው ቦጦሎኒ ሰሚዐ ድማ ጉዳዩ ከጻሪ ተገደስኩ። ድሕረ ህይወት ናይ’ዛ ‘ሓደገኛ ሃሱስ’ ንምፍላጥ ድማ ፈለማ ምስ ስድራ-ቤታ ክራኸብ ወሰንኩ። ብሕታዊ ሰላዪ ቈጺረ ከኣ ድሕሪ ብዙሕ ምድላይ ኣብ ሓዲስ ዓዲ ከምዝቅመጡ ፈለጥኩ። ምስ ኣቦኣ ተጋዳላይነበር ስንኩል ግርማይ ከኣ ተራኸብኩ። ምንኣስ ናይ’ታ ገዛ ርእዬ ድማ ንክእለት’ቲ ሰላዪየይ ኣደነቕኩ። ስላሴ ብሰለስቲኦም ብሚክሮስኮፕ ደልዮም ዘይምረኸቡዋ ደቃቕ ቤት እያ። ግርማይ ኣብ ሓንቲ ኣብ ጎኒ ዓራት ዝተጋደመት ባንኮ ተቐሚጡ ጸንሓኒ። ኣብ ጎኒ ድማ ሓደ ነዊሕ ምርኩስ ቱሽቲሽ ቈይሙ ነበረ። ሓጺር ስረ ለቢሱ ጸጋማይ እግሩ ካብ ልዕሊ ብርኩ ከምዝተቈርጸ ንምርኣይ ሓንቲ’ኳ ኣየጸገመንን። ፍርቂ ጸጕሪ ርእሱ በሪሑ እቲ ዝተረፈ ድማ ጡጥ ክመስል ሸዪቡ ነበረ። ነቲ ምድልዳል’ታ ጥዕይቲ እግሩ ርኢካ እቲ መንእሰይን ክልተ እግሩን እንከሎ ጽጋባ ጎበዝ ምንባሩ ክትግምት ይከኣል። ካልእ መቀመጢ ስለዘይነበረ ከኣ ኣብ ጎኑ ክቕመጥ ኣመልከተለይ። ታሪኹ ድማ ከዘንትወለይ ጀመረ።
ብ1975 ዝተሰለፈ ገዲም ተጋዳላይ’ዩ። ኣብ ውግእ ዒላ ጻዕዳ ጸጋመይቲ ብርኩ ተሓምሺሻ ካብ ልዕሊ ብርኩ ተቘርጸ። ኣብ ክፍሊ መፍረ ፋብርካ ሳእኒ ኮንጎ ተመዲቡ ከኣ ክሳብ 1994 ሰርሐ። ድሕሪ ነጻነት ከኣ ብሓሙሽተ ሽሕ ናቕፋ ተጣየሰ። በተን ገንዘብ ከኣ ኣብ ሓዲስ ዓዲ ንእሽቶይ መሬት ዓዱጉ ብደገፍ ናይ ኣሕዋቱን ብጾት ተጋደልትን ነታ ሕጂ ዝነብረላ ንእሽቶይ ቤት ሰርሐ። እታ ቤት ብጭቃ ሕጡብ ዝተነድቀት’ያ። ሓደ ኣድጊ ዓዲጉ ከኣ ካብ’ቲ ጣልያን ኣብ ጎኒ ማይ በላ ዝሃነጾ ዒላ ገሊሉ ማይ ጊርባ ንከባቢ ኪሸይጥ ጀመረ። ነታ ኣብ’ቲ ገና ተሃኒጹ ዘይተወድአ ቀጽሪ ቤቱ ዝነበረት ንእሽቶይ ጀርዲን ኣሕምልቲ ድማ ማይ የስቲ። “ብሓንቲ እግርኻ ካብ ሓደ ዓሚቍ ዒላ’ዶ ማይ ገሊልካ ተፈልጥ?” ቢሉ ድማ ካር ካር ሰሓቐ። ከምዘይፈልጥ በልኩ። “ቀሊል ኣይኮነን!” ድማ በለኒ ብሃንደበት ስሓቑ ጠፊኡ። ድሕሪ ጊዜ ግን ነተን ዝረኽበን ሰናቲም ክምንጥሉ ብግብሪ ወዲ ግብሪ ሞኽ ም’ሰበሉኒ ሓዲገዮ። ነቲ ኣድገይ ሸይጠዮ። እታ ጀርዲነይ ከኣ እንሃ ነቒጻ ትርእያ በለኒ ኣዕይንቱ ማይ ሰሪቡ። ዝብሎ ጠፊኡኒ ከኣ ንላዕሊ ናብ’ቲ ናሕሲ ጠመትኩ። እታ ቤት ብምልእታ ንሸነኽ ሰሜን ዘዝያ እያ ሓንቲ መዓልቲ ከይተቈልዓጸት ከምዘይትተርፍ ገምገምኩ። ግርማይ ሓሳባታይ ግዲ ኣንቢቡ፡ “እዛ ገዛ ተረዅምሻ እቲ ናሕሲ ኣብ ልዕሊ በዓልቲ ቤተይን ደቀይን ከይወድቕ ብሓንቲ እግረይ ቈይመ ተሰኪመዮ እዬ ዝሓድር!” ቢሉ ድማ ደጊሙ ካር ካር ሰሓቐ። ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ኣሰቃቒ ኵ`ነታት እንዳነበረ፡ እቲ ህዝቢ ኤርትራ ከመይ ገቢሩ ከም ዝዋዘን ከም ዝስሕቕን ገረመኒ። ካብ ጭንቀቱ መህደሚኡ፡ መስተንፍሶኡ ድዩ? ድሕሪ ነዊሕ ስቕታ ድማ፡ “እሞ ድኣ ሕጂ ከመይ ትነብሩ?” ተወከስኩ። ኣሎና እምበር ኣይንነብርን ኢና ክብል ብሓጺሩ መለሰለይ። ሰበይተይ ኣብ ቆንስል ኣሜሪካ መጽረዪት ባይታ እያ። ኣነ ድማ ካብ ናይ ቀደም ብጾተይ ክልተ ሰለስት ዋንጫ ጉዕሽ እንተረኺበ ንሱ መዓልታዊ መግበይን መስተየይን እዩ በለኒ። እታ ቈንስል ኣሜሪካ ምስ ሰማዕኩ ብልበይ ኦ! ኦ! በልኩ።
ግርማይ ከምቲ ገዳይም ተጋልቲ ህግሓኤ ገቢሮም ዝጥምትዎ ኣብ ኣዕይንተይ ተኵሪ ድሕሪ ምጥማት “ጋዜጠኛ ኢኻ እመስለኒ። ብዛዕባ ህይወት ተጋደልቲነበር ዲኻ ቃለመሓትት ክትገብረለይ መጺእካ?” ተወከሰኒ ተሃንጥዩ ። ርእሰይ ንየማነጸጋም ነቕኒቐ ኣይፋልን በልኩ። ቍሩብ ተወላዊለ ድማ ጓሉ ደንደን ኣብ ቦጦሎኒኣ ከምዝተኣስረትን ሓበርኩዎ። ከም’ቲ ዝተጸበኹዎ ኣይሰንበደን እቲ ምእሳር ግዲ ልሙድ ኴይኑዎ። ሕጂ’ኸ ብምንታይ ከሲሶማ ድማ ተወከሰኒ።
“ቅድሚ ሕጂ’ውን በገበን ተኸሲሳ ነቢራ እያ?” ቢለ ንሕቶኡ ብሕቶ መለስኩ። ጋዜጠኛታት ክሓቱ’ምበር ንሕቶታት ክምልሱ ኣይደልዩም እዮም።
“ኣንታ ወደይ ኣብ’ቲ ሳዋ ሓደ ዓላሚ ብሓይሊ ኪጋሰሳ ፈቲኑስ ነተን ፍረነፍሱ ዓትዒታ ኡይ ኣቢላቶ’ኸ። ስዑ ንመራሕቲ ብምጽላምን፡ ኣብ ልዕሊኦም ዓመጻ ብምፍጻምን ተኸሲሳ ንኣዋርሕ ፈፈው ኣቢሎማ። ናይ ቀደም ብጾተይ ናይ ሕጂ ፍርዙናት መራሕቲ ለሚነ ድማ ካብ እስሮት ከም እተወጽእ ገቢሩ … ”
“ናይ ሕጂ ገበናስ ቀሊል እዩ ኣብ ገዓት መራሕቲ ቦጦሎኒ ጮው መሊስኪ ተባሂላ እያ ተኸሲሳ … ” ቢለ ዘረባይ ከይወዳእኩ “ጨው!” ቢሉ ምሉእ ኣካላቱ ገጥ በለ። ኣብ ገጹ ድማ ዘይተጸበኹዎ ገዚፍ ፍርሒ ተነበ። “ዋይ ጓለይ! ዋይ ጓለይ! … ንጨው ድኣ ልዕሊ ሲ.ኣይ.ኤን ሓሙሻይ መስርዕን ከም ቀዳማይ ጸላኢ እንድዮም ሰሪዐሞ! ክሳብ ኣብ’ቲ ገና ዘይተጻሕፈ ሕገ መንግስቶም’ውን ከምዘስፈሩዎ ሰሚዐ ኣሎኹ። ዋይ ጓለይ! ዋይ ጓለይ ንምንታይ ወለድኩኺ!” ቢሉ ነብዐ።
ነዚ ምስ ሰማዕኩ ኣነ ንባዕለይ ናብ ዓንዲ ጨው ደረቕኩ። ወትሃደራት መንግስቲ ኤርትራ ብታንኪ ከይብንቁርኒ ግዲ ፈሪሐ ድማ ቀልጢፈ ናብ ሰባዊ ወነይ ተመለስኩ። ጨው እቲ መቐረት ዓለም፡ ጨው እቲ ዝዓበየ ተጋዳላይ ሰውራ ኤርትራ፡ ጨው እቲ ቀንዲ ፍርያት ኤርትራ፡ እቲ ዋግኡ ብወርቂ ዝምዘን ዝነበረ ሕጂ ብወርቂ ቢሻ ተቓሊሉ ክስንዶ፣ ብፍላይ ከኣ ከም ጸላኢ ኤርትራ ክጽብጸብ ብዙሕ ኣሕዘነንን ኣሕሰበንን። ነዚ ጉዳይ’ዚ ከኣ ምስ’ቶም ዝለዓሉ መራሕቲ መንግስቲ ኤርትራ ክዘራረበሉ ወሰንኩ። ድሕሪ ብዙሕ ጻዕሪ ከኣ ምስ የማነ ቻርሊ ክዘራረብ ዕድል ረኸብኩ። እቲ ሰብኣይ ንዝኾነ ኣነ ዝፈልጦ ቻርሊ ኣይመስልን። እቶም ዝፈልጦም ቻርሊታት ከም ቻርሊ ቻፕሊን፡ ቻርሊ ሺን ኣዝዮም ትኵራትን መስሓቓትን እዮም። ቻርሊ ፑት ፍሉጥ ደራሲ ሙዚቃን ንባዕሉ ከኣ ደራፍን እዩ። ቻርሊ ሁናም ዕቱብ እንግሊዛዊ ተዋናዪ እዩ። እዚ ናትና ቻርሊ’ኸ እንታይ ብቕዓታት ስለ ዝወነነ እዩ ቻርሊ ኴይኑ? ኣነ ትኵርነት ይኹን ኣስሓቕነት ኣይረኣኹሉን። ምናልባት’ዶ ብሕታዊ መስሓቒ ኢሳያስ ኴይኑ? ኣብቲ ፖለቲካዊ ትያትር’ውን ኣደናቒ ተዋናዪ ኣይኮነን። ዝተባህለ ዝደግም ኣሰልቻዊ ደጋሚ ዑፍ ኴይኑ እዬ ረኢበዮ። እንተኾነ ኣብ ምንታዳነይ ክኣቱ ግድን ኣዘራሪበዮ።
“ቻርሊ፡ ሓንቲ ጓል 18 ዓመት ኣባል ሃገራዊ ኣገልግሎት’ሲ ኣብ ገዓት መሪሕነት ቦጦሎኒ ጨው ስለዝመለሰት ተኣሲራ ኣላ እሞ እንታዩ ርእይቶኻ?”
ቻርሊ ንባዕሉ ናብ ዓምዲ ጨው ከም ዝተለወጠ ገጥ ኢሉ ድርቕ በለ። እተን ክህልዋ ዝጠርጠርኩወን ጽንቃቕ ቻርሊነት ከኣ ብንን በላ። ንነዊሕ ድሕሪ ምድራቑ ቍሩብ ልስልስ ኢሉ፡ “ጨው ዲኻ ዝበልካ!? … እዚኣ ግድን ሃሱስ ክትከውን ኣሎዋ። ንመሪሕነት መንግስቲ ኤርትራ ብጨው ክትእልሽ ብሲ.ኣይ. ኤይ፡ ወይ ብወያኔ ዝተላእከት ሃሱስ እያ። እቲ ሓሙሻይ መስርዕ’ኳ ክሳብ ክንድ’ዚ ርቀት የብሉን። ሲ.ኣይ.ኤን ወያኔን ግን ክገብርዎ እቲ ርቀትን ብቕዓትን ኣሎዎም!” በለ ኣዝዩ ትኵር መሲሉ ጅብኡ እንዳኣተዓራረየ። ገለ ዝሓስበሉ ጉዳይን ስራሕን ረኺበ ኢሉ ግዲ ሓሲቡ ኣዕይንቱ በርሃ።
“ኣንታ ቻርሊ … ሰውራ ኤርትራ ንልዕሊ ሰላሳ ዓመታት ጨውን ሰለስተ ዓደስን ኣብ ማይ በጽቢጹ በሊዑ እዩ ዝተዓወተ። እሞ ጨውስ ተጋዳላይ እዩ። ከምቲ ንሽዳ ሓወልቲ ዝተሰርሓሉ ንዕኡ ድማ ሓወልቲ ክስርሓሉ ኣሎዎ በሃሊ’ዬ። ስለ እዚ እንታይ ትብል … ?”
“ጨው፡ ነቲ እከይ ተግባራቱ ከይነቓሕናሉ፡ ኣብ’ቲ ሜዳ’ውን ወዲኡና እዩ። ጸረ-ሰውራውነት ጨው ገና ብጊዜኡ ተፈሊጡ ንሰሎሞን ወልደማርያም ከም ሓላፊ ሓለዋ ሰውራ ተሓቢሩዎ ነቢሩ እዩ። ሰሎሞን ግን ነዚ ሓበሬታ ካብ ኢሳያስ ከዊሉዎ ብዙሓት ተጋደልቲ ጨው ብዝፈጠሮ ጸቕጢ ደም ተሰዊኦሙና። ስለ’ዚ ድማ ሰሎሞን ዝተኣስረን ንመጠረስትኡ ድማ ዝተቐንጸለን። ሓንሳብ ዝሰረተ ልምዲ ንምቕያሩ ብርቱዕ ኴይኑ ድማ ድሕሪ ሰሎሞን’ውን ሓያሎ ተጋደልቲ ብጨው ተሰዊኦም እዮም። ኢብራሂም ኣነ ወዲ ቀይሕ ባሕሪ ወዲ ባሕሪ ጨው እዬ ጨው ሓንቲ ኣይገብረንን ኢሉ ኣሚኑ ብሕፍቲ ጨው ይቑሕም ንቢሩ። ሓንቲ መዓልቲ ከኣ ንሓደ ጎቦ እንዳወጸ ልቡ ብጨው ተነጊሓ ዓረበ። ወልደንኪኤል’ውን ከም ምስጢር ተጋሒዙ እምበር ብጨው ተገጊሑ እዩ ረዊሑ። እዚ ግብረ እከይ ጨው ንብዙሓት ጀነራላትና ብሰላሕታ ቀቲሉ እዩ። ሕጂ’ውን ጸላእቲ ንመራሕቲ ሰውራ ኤርትራ በዚ መርዚ ኣቢልካ ናይ ምቕታሎም ፈተና ገና ኣየቛረጹን። ንሕና ሲ.ኣይ.ኤ ኣይቐትለና፡ ወያነ ኣይትቐትለና፡ ሓሙሻይ መስርዕ ኣይቀትለና እንትርፎ ጨው!” ክብል ድማ 100% ርግጸኛ ኴይኑ ደምደመ።
“እሞ ጨው’ሲ እቲ ቀንዲ ፍርያትን ምንጪ እትዋትን ኤርትራ እዩ። እቲ ዝመቀረ ኣብ ዓለም ከኣ! እታ ሓንቲ ዓዳጊቱ ዝነበረት ኢትዮጵያ ድማ ካብ ኤርትራ ጨው ምዕዳግ ገዲፋቶ እያ። እሞ ንሕና ደቂ ሃገር ዘይተናጋሕናሉ ድኣ ጨውና መን ክንገሓሉ እዩ?”
“ካብ ምኽትል ዲረክቶራት ንላዕሊ ዘሎዉ መራሕቲ ሲቪላዊ መንግስትን፡ ካብ መራሕቲ ቦጦሎኒ ንላዕሊ ዘሎዉ መራሕቲ ሰራዊትን ንሃገራዊ ልዑላውነትን ድሕንነቱን ዋሕስ እዮም። እዚኣቶም ብውሽጣዊ መምርሒ ሓንቲ ንጣር ጨው እኳ ከይቀምሱ ክልኩላት እዮም። እቲ ዝተረፈ ካልእ ሓፋሽ ግን ንጨው ሃገሩ ክንግሓሉ ግዴታኡ እዩ። እቲ ሕጊ ሰውራን ቃልስን ወርትግ ከም’ኡ። ነቲ ገድሊ ዝመርሕ ኣሎ። እቲ ገድሊ ናብ ናይ መጠርስታ ዕላምኡ ከብጽሕ ንሱ ኪነብር ኣሎዎ። ነቲ ገድሊ ዝስከምን ዝቃለሱን ሓፋሽ ድማ ኣሎ ንሱ ድማ እቲ በቲ ገድሊ ዝብላዕ እዩ!” ክብል ተፈላሰፈ ቻርሊ።
“እታ ቈልዓ ደንደን እዩ ስማ። ነቲ ኵሉ ኣብ ሳሕል ዝተገብረ ጅግንነት መታን ከይርስዖ ቢሉ እዩ ኣቦኣ ነዚ ስም’ዚ ሓርዩላ። ንሱ ንባዕሉ ድማ ኣብ ገለ ውግእ ሳሕል ሓንቲ እግሩ ንኤርትራ ዘበርከተ ጅግና ተጋዳላይ እዩ። ክሳብ ሕጂ ድማ ይጋደል እዩ ዘሎ። ናሕሲ ገዝኡ ኣብ ልዕሊ ስድራ ቤቱ ከይወድቕ በታ ሓንቲ እግሩ ቈይሙ ናሕሲ ተሰኪሙ ዝሓድር ውፉይ እዩ። እታ ጓል ድማ ገና ቈልዓ እያ ሓደጋታት ጨው ኣበይ ፈሊጣቶ። እሞ በጃኻ ንስለ ኣበርክቶ ኣቦኣን ንስለ ጽድቕን ቢልካ ካብ ቤት ማእሰርቲ ቦጦሎኒ ንክትወጽእ እንዶ ሓግዛ ” ቢለ ተለማለምኩ።
ሓንሳብ እቅሬታ ግበረለይ ተሌፎን ክገብር ቢሉ ካብ’ቲ ዝነበርናዮ ባር-ቤት መግቢ ንደገ ወጸ። ክሳብ ሽዑ ሓደ ቁልዋን፡ (ብዘይ ጨው) ሰለስተ ድርብ ብርጭቆ ዊስኪን፡ ሓሙሽተ ሽጋራታትን ደሲቑ ነበረ። ድሕሪ ዓሰርተ ደቓይቕ ኣቢሉ ድማ ገጹ ጸዊጉ ተመልሰኒ።
“ካብ’ቲ ዝገመትኩዎ ኣይወጻእኩን። ኣደ’ታ ቈልዓ ኣብ ቈንስል ኣሜሪካ እያ እትሰርሕ። ስለ’ዚ እታ ቈልዓ ግድን ሃሱስ ኣሜሪካ እያ። ነቲ ጉዳይ ብዝቀልጠፈ ንምጽራይ ንመራሕ ቦጥሎኒ ነስመራ ክሰዳ ኣዚዘዮ ኣለኹ። ነቲ ጉዳይ ባዕለይ ክከታተሎ’ዬ … ”
ክሕግዛ ቢለ ጉዳይ ከም ዘኽረርኩላ ኴይኑ ተሰሚዑኒ ድማ “ኣቦኣ … ” ቢለ ጀሚረ ሓንቲ’ኳ ከይበልኩ፡ “እንታይ ክትብል ከምዝደለኻ ፈሊጠ ኣሎኹ። ክልቲኡ ኣእጋሮም ዝተቈርጸ’ውን ኣሎዉ’ኳ እዮም። ዝሞቱ’ውን። ስለ’ዚ ብባሊድነት ኣቦኣ ከተደንግጸኒ ኣይትፈትን። ኣቦኣ ኣብ ገድሊ ሞትን ምስንካልን ከምዘሎ እንዳፈለጠ እዩ ብፍታዉ ተሰሊፉ። ግቡኡ ከኣ’ዩ ፈጺሙ። ዕዳኡ ድማ ተኸፊሉ እዩ። ተጣይሱ። ሕጂ ድማ ሰብ ክልተ እግሪ ጥራሕ እዮም ዘገድሱና። በቃ!” ቢሉ ሕንቲ ሽጋራ ወልዐ። ሓዲስ ድርብ ዊስኪ ድማ ጠለበ። ሓንቲ ካልእ ቃል ከይወስኹ፡ ንሱ’ውን ከይወሰኸ ሽጋርኡ ኣትኪኹ፡ ዊስኪኡ ብሓንቲ ኣፍታ ጨሊጡ፡ ነቲ በዓል ባር ነቲ ሕሳብ ኣነ ከምዝኸፍሎ ብኢዱ ኣመልኪቱ ተዓዝረ። ኣነ ድማ ኣብ’ታ ዝተቐመጥኩዋ ደሪቀ ብዛዕባ ጨው ከም’ቲ ቀድሚ ህጂ ገይረዮ ዘይፍልጥ ክሓስብ ጀመርኩ። ህይወት ኣብ ጨው ባሕሪ እያ ተፈጢራ። ስለ’ዚ’ዩ ድማ ኵሉ ፍጥረት ጨዋምን ጨው ዘድልዮን ዝኾነ። እንተኾነ ብዓቐኑ። ሂፖክራተስ፡ ኣብ ዓለም መርዚ ይኹን መድሓኒት የሎን። ነገራት ጥራሕ እዮም ዘለዉ። ዓቀን ኣወሳስድኦም ጥራሕ እዩ ናብ መርዚ ወይ መድሓኒት ዝገብሮም ቢሉ ከምዝተዛረበ ዘከርኩ። እዚ ድማ ክሳብ ሎሚ ሓቂ እዩ። ገድሊ ንዓመታት ብጨውን ማይን ዝተበጽበጸ ወዲ ዓከር በሊዑ እዩ ነቢሩ። መራሕቲ ድማ ጸብሒ ነቢዪ (ሙላሕ ኣል ነቢዪ) ቢሎም ሰዪሞሞ መታን እቲ በላዒኡ ውፉይን ጻድቕን ኴይኑ ክስምዖ። እቲ ጨው ድማ ኣሰሩ ከይሓደገ ኣይተረፈን። ብፍላይ ኣብ ልዕሊ መራሕቲ። እታ ልበ ሓጺን ንዓመታት ብዘይ ንሕስያ ዝኣሰረን፡ ዝጨፍጨፈን ዝቐተለን መሪሕነት በቲ ኣረሜናዊ ተግባራቱ ከይተጸቕጠት ኣይኮነላን። ጨው ድማ እቲ ዝለዓለ ጸላኢ ሓጺን እዩ። የመርታ። ዝመረተ ድማ ንመጠረስትኡ ይፈራርስ። እሞ እቲ ጨው’ስ ስርሑ እዩ ዝገበረ እንታይ በደለ። ነታ ልቢ ናብ ሓጺን ዝሰርሐ እዩ እቲ በደለኛ።
ደንደን ናበይ ከምዝኣተወት ክፈልጥ ብዙሕ ጽዒረ። ዝተራኸብኩዎም መራሕቲ ድማ፡ “እታ ኣብ ገዓት መሪሕነት ቦጦሎኒ ጨው መሊስኪ ተባሂላ ዝተኣስረት ቈልዓ ኣበይ ኣ …” ቢለ ሕቶይ ከይወዳእኩ መልኣተ ሞት ከምዝረኣዩ ይሃድሙኒ። መንግስቲ ኤርትራ ብሓቂ ጨው ስኢኑ።
ዳንኤል ተስፋይ
ወኪል ጋዚጣ “ንሓቂ ድፈራ” ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቓ
28.04.2018
A Satire from the series „Dare the Truth“
መዘከርታ ንኣንበብቲ
ዝኾነ ጽሑፍ፡ ይጸብቕ ይሕመቕ፡ ገለ ጉልበትን ጥዕናን ጊዜን ናይ ደራሲኡ ዝተመወሎ እዩ። እንተስ ኪጠቕምን ኪንኣድን፣ ወይ ከኣ ኪንጸግን ናብ ብዙሓት ኣንበብቲ እንተበጽሐ ጽቡቕ እመስለኒ። እንተድኣ እዚ ጽሑፍ እዚ ደስ ቢልኩም ናብ ብዙሓት ኣንበብቲ ኪባጻሕ ግበሩ። እቲ ቀንዲ መግቢ ደራሲ እቲ ዝጸሓፎ እንክንበብ እዩ። የቐንየለይ።

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s