እዋናውያን ጽሑፋት

“መበል 24 ንጽበ ኣለና!” ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዛላምበሳ!

   “መበል 24 ንጽበ ኣለና!” ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዛላምበሳ!    10/2018
                                          Shishay Gebrehans 

             ኣብ ኢዳ ዝርዝር ኣስማት 23 ኤርትራውያን ዝመዝገበት ወረቐት ሒዛ፡ መበል 24 ስደተኛ  ትጽበ ነይራ።       “ሓደኹም ምሳይ ምተመዝገበ፡ ግና ከይትፈላለዩ ምእንታን ካብ’ቲ ኣብ’ቲ ዘሎ ወዲ ወረቐት ውሰዱ’ሞ፡ ባዕልኹም ክትምዝግቡ ጀምሩ። ዕስራን ኣርባዕተን ምስ መላእኹም ንዕኡ ኢኹም ትህብዎ።፡” በለትና፡፡ ክሳዳ ናባና-ንዓቐብ እናወርወረት፡ ኢዳ ናብ’ቲ ኣብ ኣፍ ደገ ሓንቲ ድኳን ኮፍ ኢሉ ብሰባት ተኸቢቡ ዝነበረ እናመልከተት።

 ነዚ ትሕዝቶ ብድምጺ ንምክትታል ነዚ ጥብቆ ጠውቑ

     ናብ ኢትዮጵያ ካብ ዝኣቱ ኣብ መበል ራብዓይ መዓልተይ እየ ናብ ዛላምበሳ ኣትየ። ናብ ዛላምበሳ ምሳይ ዝኸደ ሰብ ብምንባሩ፡ እታ መበል ዕስራን ኣርባዕተን ሓደ ሰብ ጥራይ ትጽበ ዝነበረት ኤርትራዊት ስደተኛ፡ ንሕና ንኸይንፈላለ’ያ፡ ካልእ ወረቐት ምምዝጋብ ክንጅምር ከም ዘለና ዝነገረትና፡፡ ካብ ሃገራ ካብ ትወጽእ ውሑዳት ሰዓታት ዘቑጸረት፡ ካብ 19 ክሳብ 21 ዓመት ትግመት። ብናታ እምነት ናይ ውሑዳት ሰዓታት ቀዲማትና ብምኣታዋ ዝፈለጠቶ ሓበረታ ንምክፋልያ’ያ ትፍትን ነይራ። ብሓንሳብ ተመዝጊብካ ብሓንሳብ ትጎዓዝ ብሓንሳብ ትስደድ፡ ብሓንሳብ ናብ ዝደለኻዮ ሃገር ትኣቱ ኮይኑ ከም ዝተሰመዓ’ውን ኣይሰሓትናን። እንተኾነ፡ ኣነ ኣብ መበል ዓስራይ ዓመተይ እየ ናብ’ቲ ቦታ ዝምለስ ዘለኹ። እቲ ምሳይ ዝነበረ ድማ ኣብ መበል ሳልሳይ ዓመቱ’ዩ ዝምለስ ዘሎ። ብምኽንያት ሰላም፡ ብምኽንያት ናፍቖት፡ ብምኽንያት ተስፋ ምቑራጽ። ማለት ኣነ ቅድሚ ዓሰርተ ዓመት ብመንገዲ ሰርሓ ናብ ዛላምበሳ ክኣቱ ከለኹ፡ እቲ ምሳይ ዝነበረ ድማ ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ብተመሳሳሊ ኣገባብ ናብ ዛላምበሳ ዝኣተወ ኤርትራዊ’ዩ።

  ነታ ናትና ዝርዝር ኣስማት ክንምዝግብ ዝመኸረትና ሓዳስ ስደተኛ፡ ንምኽራ ኣመስጊንና እዚን እቲን ከይበልና ንላዕሊ ገጽና ኣምራሕና። እቲ እታ ጓል መበል ዕስራን ኣርባዕተን ሰብ ትጽበየሉ ዝነበረት  ቦታ፡ ጸግዒ ናይ’ቲ ብመነሃርያ ዝጽዋዕ ኮይኑ፡ ካብ ኤርትራ ብናይ ህዝቢ መጎዓዝያ ዝመጸ ኤርትራዊ ናብ’ቲ ብመንደቕ ዝኸበበ መነሃርያ ኣትዩ፡ ካብኡ ወጺኡ ናብ የማን ተጠውዩ ናብ’ቲ ኤርትራውያን ኣሕዋቱ፡ ኣሓቱን ኣደታቱን ዝርከብዎ ከባቢ ይጽንበር። እዚ ሓድሽ ኣገባብ ስደት፡ ኤርትራውያን ኣብ መዓልቲ ብኣማኢት ዝቖጸሩ ሃገሮም ንኽገድፉ ኣተባቢዕዎም’ዩ። ቅድሚ’ዚ ሰላም ምስፋኑ፡ ኣሽሓት ዶላራት ከፊሎም ክስደዱ ዝጸንሑ ኤርትራውያን፡ እቲ ብሰንኪ ሰላም ዝተኸፈተ ዶብ ንዝቡሓት ናይ ምስዳድ መንፈሶም ከም ዘሐደሶን ብዘይ ሓደጋ ክኸዱ ከም ዘኽኣሎምን ተዓዚብና።

     እቶም ብናይ ህዝቢ መጎዓዝያ ከም በጻሕቲ ናብ ዛላምበሳ ዝኣተዉ ኤርትራውያን፡ ዑቕባ ክሓቱ ምምጽኦም እንተሓቢሮም ወይ ድማ ሽዑ እንተወሲኖም፡ ካብ መነሃርያ ሓደ ጎደና ሰጊርካ ናብ ዝርከብ ብዚንጎ ዝተሰርሐ ሰለስተ ገዛውቲ ወይ ሸላታት ከይዶም ክሓድሩ ይንገሮም። ኣብኡ ክሓድሩ ከም ዝኾኑ ዝነግር በዓል ስልጣን ኮነ ዝምልከቶ ኣካል ግርህ ኢልካ ኣይትረኽቦን።  እቶም ቅድሜኻ ኣብኡ ዝጸንሑ ኤርትራውያን ግና ይሕብሩኻን ይተሓባበሩኻን። እቲ ሓደስቲ መጻእቲ ዝኣትውዎ ብዚንጎ ዝተሰርሐ ሰለስተ ክፍሊታት፡ እቲ ብጸግዒ ዝርከብ ዕብይ ዝበለ። እቲ ኣብ ማእከልን ኣብ ጥቓ’ቲ መእተዊ ናይቲ ካንሸሎ ዘሎን ግና ንእስ ዝበለ ሸላታት ወይ ድማ መሕደሪ’ዩ። መሕደሪ ካብ ክትብሎ ሸላታት ክትብሎ ዝቐለሉ ምኽንያት ድማ፡ ንስደተኛታት ንምቕባል ዘይኮነስ ንእሱራት ንምጽናሕ ተባሂሉ ምስ ዝስራሕ ሸላታት ስለ ዝመሳሰል’ዩ። ፍሉይነቱ፡ ከም ልቦም ክወጹን ክኣትዉን ይኽእሉ ምዃኖም እዩ። ከም ዓቕሞም መግቢ ከዳልዉ ዕድል ስለ ዝተዋህቦም’ውን። እቲ ንሕና ዝኸድናዮ እዋን፡ ኣጋጣም ኣብ ሰዓታት 2-3 ድሕሪ ቀትሪ ስለ ዝነበረ ይመስለኒ፡ ኣብ’ቲ ብዚንጎ ዝተሰርሐ ሸላታት ኣብ’ቲ ብርቱዕ ሙቖት፡ ገሊኦም ባኮ ኣንጺፎም ገሊኦም ድማ ካብ ኤርትራ ዝተማልእዎ ኣንሶላን ኮበርታን ተጎዝጒዞም ጸንሑና። ደቂ ኣንስትዮ ኣደርየአን ኣንጺፈን ዝደቀሳን ደቀን ዘደቀሳን ነይረን። መሸማዕ ዘንጸፉ’ውን ነይሮም።

       ግዳ እቲ ሽግር ንሱ ጥራይ ኣይነበረን፡ ኣይኮነን ድማ። ናብ’ቲ ብመነሃርያ ዝፍለጥ ኣከባቢ፡ ኣብ’ቲ ኤርትራውያን_ንመዓልቲ ብዓሰርተታት ዝኣትውዎ መጽንሒ ስደተኛታት፡ ንጉዳዮም ዝከታተል ኮነ ስሞም መዝጊቡ ናብ ዝምልከቶ ኣካል ዘብጽሕ ዝኾነ ኣባል ዘይምርካብና እዩ። እቶም ኤርትራውያን ዑቕባ ክሓቱ ኣትዮም ክነሶም፡ ክሳብ ናብ መዓስከር ዝበጽሑ፡ ዝኾነ በዓል ስልጣን ኮነ ዝምልከቶ ኣካል፡ ኣብ’ቲ ከባቢ ጸኒሑ ከም ንቡር ቤት ጽሕፈት ሒዙ ናብዚን ናብቲን በሉ ዝብል፡ ዝሕብርን ዝተሓባበርን ክትረክብ፡ ክረኽቡ ኣጸጋሚ ምዃኑ ኢና ተረዲእና። ካብ’ዚ ዝተላዕለ ይመስል፡ እቲ ንምቕባሎም ብዚንጎ ዝተሰርሐ ሰለስተ ክፍሊታት ምስ ቁጽሮም ዘይመጣጠን ኮይኑስ ዝበዝሑ ኣብ’ቲ ከባቢ ናብ ዝርከብ ናይ ህዝቢ መንበሪ ኣባይቲ እናኸዱ ብገንዘቦም መሕደሪ ክረኽቡ ዝሓቱ ዝነበሩ። እቲ ብመንገዲ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ስደተኛታት ክፍታሕ ዝነበሮ ሽግር ስለ ዘይተፈትሐን ናብ’ቲ ዘይምልከቶ ክፋል ህዝቢ ስለ ዝኣተወን፡ እቲ ኣብ ዛላምበሳ ዝርከብ ብሓፈሻ ኣብ ከባቢ መነሃይራ ዝርከብ ድማ ብፍላይ፡ ነተን ዘለዋኦ ክፍሊታት ከም ሆቴል እናካረየ ጸገም ስደተኛታት ክፈትሕ፡ በቲ ካልእ ድማ ኣታዊኡ ከዕቢ ኢና ተዓዚብና።

 እቲ ሽግር በዚ ደው ኣይበለን። ዋላኳ ኩነታት ኣየር ዛላምበሳ ካብ ናይ ኤርትራ ዘይፍለ ስለ ዝኾነ ንሓደስቲ ሕማማት ክቃልዑ እንተዘይተራእዩ፣ ኣብ’ቲ ከባቢ ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ተባሂሉ ዝተዳለወ ክፍሊ ቀዳማይ ረዲአት  የለን። ሕዱር ሕማም ዘለዎ ኮነ ሃንደበት ዝሓመመ ህጻን ወይ ዓቢ ክረኽቦ ዝኽእል ሕክምና ኣይነበረን። እንተሓሚሞም፡ መግቢ እንተደልዮም፡ መደቀሲ እንተተሸጊሮም ኩሉ ካብ ገንዘቦም ክሽፍንዎ ይግደዱ ምንባሮም ኢና ተዓዝቢና።

  ናብ’ቲ ቦታ ዝኣተወ ኤርትራዊ ስደተኛ፡ ክሳዕ መዓስ ኣብ’ቲ ቦታ ከም ዝጸንሕ ኣፍልጦ የብሉን። ብወግዒ’ውን ኣይንገሮን። ይኹን’ምበር እቶም ስደተኛታት ነናቶም ግምታት ክዝርዝሩ ይስምዑ። ኤርትራውያን፡  እቲ ንነገራት ብግምትን ብቤላቤለውን ክትፈልጦም ምኽኣል፡ ክትርድኦም ምግዳድ፡ ኣብኡ ተመርኲስካ ምውሳን ስለ ዝለመድዎ፡ ሽዑ’ውን ኣብ ግምታት ዝተመርኮሰ ውሳነ ክወስዱ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ቤላቤልው ዝተመርኮሰ ርእይቶ እዮም ዝህቡኻ።      “ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ  ክንከይድ ኢና” ይብል እቲ ኣስታት 15 ዓመት ዝዕድሜኡ ትማሊ ዝመጸ ቆልዓ።“ኖ፡ ሓደ ሰሙን እዮምኮ ጸኒሖም እቶም ቅድሜና ዝነበሩ”  ይምልሰሉ እቲ ካብኡ ንእስ ዝበለ ዝመስል ቅድሚኡ ቅድሚ ክልተ መዓልቲ ናብኡ ዝኣተወ።

    እታ ሽዑ ከም ዝኣተወት ድሒራ ዝነገረትና ጓል ድማ፡ “ባዕልኻ ክትከይድ ከ ይከኣልዶ?” ኣብ ክንዲ ናብኦም ናባና ዝቐረበ ሕቶ ሓተተት። ክንምልሰላ ኣይደፈርናን። ግርህናኣን ትጽቢታን ግና ከብድና ወግኣና። ኣቦኣን ኣደኣን ካብኣ ካብ ዝፍለዩ ኣስታት 10 ዓመት ከም ዝገበሩ መሊኣ ኣውጊዓትና።  እቲ ብሕጋዊ ክትወጽኣሉ ዝነበራ ግዜ ስለ ዝሓለፈ ድማ’ያ ነዚ ዕድል ክትጥቀመሉ ዝተገደደት። ምስ ዓባያኣ ትነብር ነይራ። ዓባያኣ ምስኣ ይነብራ ነይረን። ሕጂ ንሳ በይና ኣብ ዛላምበሳ ዓባያኣ በይነን ኣብ ኣስመራ ኣለዋ። እንተኾይኑላ ድማ ኣብ መዓስከር ግዜ ከየበኣኸነት ክትከይድ’ያ ትደሊ። እቲ መዓስከር፡ እቲ ኣዲስ ኣበባ፡ እቲ መቐለ፡ ከመይ እዩ፡ እንታይ ይመስል፡ እንታይ ይብሉኻ እንታይ ትብሎም? ዝኾነ እንዶ ዘይነበራ ቆልዓያ። ንሕቶኣ፡ እንታይ ኢልና ከም ንምልሶ ሕርብት በለና። ምኽንያቱ ኣብ መልስና ተመርኲሳ ስጉምቲ እንተወሲዳ፡ ንዝህልዎ ኣወንታዊ ኮነ ኣሉታዊ ውጽኢት ክንሰምዕ  ወይ ክንርኢ ትብዓት ኣይነበረናን።

   “ሕራይ በሉ፡ የቃናዓልኩም” ኢልናዮም ርሕቕ ክንብል ከለና። ኣብ ውሽጠይ ዘይተኣደነ ጓሂን ፍርሕን ነይሩኒ። ኣነ ናብ’ቲ ቦታ ዝምለስ ዘለኹ ድሕሪ ናይ ዓሰርተ ዓመት ስደት እየ። ልክዕ በታ ወርሒ እቲኣ 2008 ወርሒ 10 መወዳእታ ምዃኑ’ዩ። ብመንገዲ ሰርሓ ናብ ዛላምበሳ፡ ጸኒሕና ናብ’ቲ ናብ ዓዲ ግራት እናኸድካ ንጸጋም ትገድፎ መዓስከር ወተሃደራት ኣቲና። ኣብኡ ንኣስታት ሰለስተ መዓልቲ ክንጸንሕ ከለና። ኩሉ ዓይነት ሓገዛት፡ ቀዳማይ ረዲአት ኮነ መግብን መጽለልን ተዋሂቡና ነይሩ። ዋላኳ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ኣይ ሰላም ኣይ ኲናት እንተነበራ፡ ንደልዮ ካብ ምርካብን፡ ክንፈልጦ ዝግብኣናን ካብ ምሕታት ድሕር ንብል ኣይነበርናን። ኣብ ጥቓና ሕቶና ክምልስ ዝግባኦ ከምኡ’ውን ዝኽእል በዓል ስልጣን  ነይሩ። እዞም ድሕሪ ሰላም ምስፋኑ ክሰደዱ ዘይነበሮም ዝስደዱ ዘለዉ ኤርትራውያን ዝግበረሎም ዘሎ ኣቀባብላ ግና ኣሰካፊ’ዩ። ዋላ’ኳ ምስዳድ ናብ’ታ ምስ ሃገርካ ትጻረር ጥራይ እንተዘይኮነ፡ ምስዳድ ናብታ ተዕቁበኒያ ዝበልካያ ሃገር ምኻድ ከም ዝከኣል ዘይከሓድ እንተኾነ እቲ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ኩነታት ግና ካብኡ ሕልፍ ዝበለ ሕውነት ዝመልኦ ስለ ዝኾነ ዝያዳ ሰብኣዊ ኣተሓሕዛ ትጽበ። ዝያዳ ሓገዝ ትጽበ። እቲ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝግለጽ’ውን ነዚ ትጽቢት ከተሕድር ዘየገድድ ኣይኮነን። ግና ኣብ’ቲ ዝዝረብ ኣብ’ቲ ዝስበኽ ኣብ’ቲ ዝድለ፡ ዘድልዮም ዘይረኸቡ ኤርትራውያን ውሑዳት ኣይኮኑን። በቲ ብማሕበራዊ መራኸቢታት ዝጉስጎስ ዝተዓሸዉን ኣንጻር ሃገራዊ ረብሓኦም ኮነ ኣንጻር ወገኖም ዝቃለሱ’ውን ውሑዳት መዓስ ኮይኖም።

      ነታ ኣብ የመናይ ወገን ናይ’ቲ ብዚንጎ ዝተሰርሐ መሕደሪኦም ተኾርሚያ ድስቲ ዝተሰቕሎ ፋርኔሎ ተንበድብድ ዝነበረት ኤርትራዊት፡ ምናልባት ኣደ ቆልዓ ትኸውን ኢልና ዝገምገምናያ፣ ሰጊርና ሓንቲ ብርኽ ዝበለ ድርኩኺት ዘለዋ መደቀሲት ረኣና። እንታይ ምዃንና ንዓኣ ምድፋር ዝሰኣንና ክንመስል ናብተን ስዒበን ዘለዋ ክልተ መደቀሲ ቀጸልና። ኣብ ፊትና ሓደ ጻዕዳ ገንኢ ናይ ማይ ረኣና፡ እንተኾነ ማይ ከም ዘይነበሮ’ዮም ሓቢሮምና። ሓንቲ ዕንቊ ባይሩ ምስ ናይ ላዕሊ ሮዛ ጎልፎ ዝተኸደነት ፍርቂ  ኣካላ ኣቐልቅል ኣቢላ ናባና ክትጥምት ንርእያ ኣለና። ሓደ ኢዳ ናብ’ቲ ኣፍደገ ኣጸግዕ ኣቢላ ብኣግርሞት ጠመተትና። ዝኾነ ንዕዘብ ወይ ዝኾነ ፍሉይ ስራሕ ዘለና ኣይመሰላን። ከምኣ ካብ ኤርትራ ሽዑ ዝመጻእና እዩ መሲሉዋ። ነቲ ኣብ ምድርቤት ኣብ ትሕቲኣ ዝነበረ መኾስተር ብጸጋማይ እግራ ትረግጾ ነይራ፣ ቅድሚ ናብታ ሳልሰይቲ ሸላ ምእታውና ኣብ ማእከል ናይተን ሰለስተ ሸላታት ዝነበራ ሓንቲ፡ ድምጺ ህጻናት ስለ ዝሰማዕና ክንኣቱ ተደፋፋእና። ነታ ኣስታት 11 ዓመት ዝዕድሜኣ ጓል ብፍሽኽታ ተፋኒና ድማ ናብታ ኣብ ማእከል ዝነበረት ዚንጏ  ኣተና። ኣብ ፊት ናይ’ቲ ኣፍ ደገ ሰለስተ ቆልዑ ክንብሎም እንደፍር ኤርትራውያን ረኣና። ፍርቂ እግሮም ናብ መረት ፍርቂ ነብሶም ድማ ናብ’ቲ ተነጺፉ ዝነበረ መሸማዕ ተጋዲሙ ረኣና። ኣብ ግዳም ኣብ ምቖት ጸኒሖም ናብ ውሽጢ ዝኣተዉ ይመስሉ ኣተነፋፍሳኦም። ንዓና ብኣግርሞትን ብዓይኒ ሓልዮትን ክጥምቱና ጀሚሮም።

  “ሕጂ ዲኹም መጺእኩም?”  ኣብ ማእከል ዝነበረ ሕቶ ኣስዓበልና። ከምዛ ዝተማኸርና ክልቴና ኣይመለሰናን። ኣብ ክንድኡስ ንሕና ሕቶታት ክንሓትት ጀመርና። እቲ ኣቐዲሙ ሕቶ ዝሃበና ቆልዓ። ሕቶይ ኣየመለስክሙለይን  ኢሉ ንሕቶታትና ኣይነጸጎምን። ሕቶታትና ከም ዝመጽዎ ይምልሶም ነይሩ።

   “ኣብ’ዚ ደኣ ሻሙናይ መዓልቲ ሒዝና ኣለና”  መለሰ ክንደይ ጌርኩም ምስ በልናዮም። ኣስዒቡ፡ “ዝኾነ ዝመጽእ ሰብ የለን ናብዚ። ከምቲ ኣብ ደገ ዝረኣኹሞ ባዕልና ንምዝገብ። ባዕልና ንእከብ። ከከም ዝኸኣልናዮ ድማ ንጸንሕ። ዝበዝሑ ኣብ’ዚ ከባቢ ሆቴል ተኻርዮም እዮም’ምበር ማራ ብዙሓት ኢና።”

ነቲ ምቖት ዝከላኸል ዝኾነ መዝሓሊ ወይ ቨንቲለተር ኣይረኣናን። ነቲ ምሸት ክመጽእ ዝኽእል ዛሕሊ ዝጻወር ኮበርታ’ውን ኣይረኣናሎምን። እታ ኣመና ገፋሕ መሕደሪት ካብ ዓቀን ንላዕሊ ብዝተጨቓጨቑ ቆልዑን ዓበይቲን መሊኣ ስለ ዝነበረት ግን፡ ንዛሕሊ ኣይቃልዑን ይኾኑ። ንተመሓላለፍቲ ሕማምት ክከላኸል ዝኽእል ብልሓት ኮነ ሜላ ኣይነበራን። ከም ዝመጽእዎ ካብ ግዳም ምስ ጫማኦም ይኣትዉ። ከም ዝነበርዎ ምስ ጫማኦም ይድቅሱ፡ እንተደልዮም የውጽእዎ። ዝበዝሑ ሓድሕዶም ኣይፋለጡን፡ ሽዑ ሓድሽ ሌላ ሓድሽ ሕውነት ዝምስርቱ ግና ቁጽሪ የብሎምን። ሽዑ ዝመሓዘዋ ኣዋልድ’ውን ከምኡ። ኣደታት ምስ ደቀን ምስ ካልኦት ኣደታት ዝላለያን ዝቀራረባን’ውን ከምኡ።

 ካብኡ ወጺእና ናብ’ታ ኣብ ጥቓ ኣፍደገ’ቲ መእተዊ ናይቲ ካንሸሎ ዘላ መሕደሪት ዚንጎ ኢና ተመሊስና። ንሳ ካብ’ታ ዝነበርናያ ዝጸበበት ኮይና። ድሮ ብቐትሩ ኣደታት ብየማናይ ወገን፡ ኣዋልድ ብጸጋማይ ወገን ጥቓ ኣፍ ደገ፣ ኣወዳት ድማ ኣብ ፊትና ኣብ ማእከል ተጎምቢዮም ረኣና። እታ ብጸጋማይ ወገንና ዝነበረት፡ ብዛዕባ’ታ መደቀሲቶም ከተላልየና ከላ፡

“ኣብዚኣ፡ ኣብዛ ትርእይዋ ዝለኹም ካብዚኣ ክሳብ፡ዚኣ 9 ሰባት ኢና ንድቅስ።” በለት። እቲ ንርእዮ ዘለናን እቲ ንትሽዓተ ሰባት ከደቅስ ዝኽእል ዓቐንን ክመጽኣልና ኣይከኣለን። እታ ብዓይንና ዝረኣናያ፡ ይትረፍ ንትሽዓተ ሰባት ንሰለሰትኳ ከተደቅስ ዘይትግምታ ክነሳ 9 ሰባት ከም ዝድቅሱላ ነገረትና።

   “ሓደስቲ ዲኹም? ሆቴል ምሓዝ ይሕሸኩም’ምበር ለይቲ ሰረቕቲ ይመጹ’ዮም።” ጌና ሕቶታትና ከይወዳእና። መልሲ ናይ ዘሰክፈና ዝነበረ ሕቶ ነገሩና።ካብ’ቲ መደቀሲኦም ንግዳም ወጺእና ናብ ጸጋም ብምዕጻፍ ናብ’ቲ ብብዝሒ ዝመጽእዎ ዝነበሩ ገፊሕ ጎደና ተጸንበርና። እታ መበል ዕስራን ኣርባዕተን ሰብ ትጽበ ዝነበረት ጓል፡ ዝደለየቶ ሰሚሩላ ወረቐታ እናንጠልጠለት ናብ’ቲ ዘመልከተትልና ኤርትራዊ ገጻ ክትስጉም ረኣናያ።

 “ተመዝጊብኩም ዶ?” ናባና እናጠመተት። ኣይመለስናላን። ንሳ ግና ነቲ ኤርትራውያን ዕጉግ ኢሎሞ ዝነበሩ መንእሰይ ኣረኪባቶ፣ መንገዳ ክትቅጽል ረኣናያ። ከይመለስናላ ስቕ ምስ በልና እንታይ ከም ዝተሰምዓ ክንግምት ኣይከኣልናን። ስምዒታን ኣንደበታን ከይነንብብ’ውን ገጻ ኣይሃበትናን። እታ መዓልቲ እቲኣ እታ ፋልመይቲ መዓልቲ ነጻ ዝኾነትላ መዓልቲ ምዃና ኣይሰሓትናን። ምስ’ቲ ካብ ፈለማ ኣብ ጎድና ዝረኣናዮ ወዲ ናብ ፒያሳ ካኣትዉ ኣስተውዓልና። ደድሕሪኦም ክንስዕብ ጸኒሕና፡ ናብ’ታ የመናይ ወገንና ዝነበረት ባር ከነልግስ ደለና። እቲ ምኽንያት ኣብ’ቲ ባር ውሽጢ ሆቴል ኣሎ ስለ ዝበሉና ነበረ። ናብ ውሽጢ ቅድሚ ምእታውና ግና ሓንቲ ጋሻ ምዃና ካብ ኣጠማምታ ኣዒንታ እትፍለጥ ሰብ ረኸብና። ኤርትራዊት። ዓቕሚ ኣዳም ዝበጽሐት ጓል። ንሳ ኣብ’ቲ ባር ውሽጢ ዝርከብ ሆቴል ዝሓዘት ኮይና፡ ጌና ንሰላምታ ኢድናን ቃልናን ምስ ሰደድናላ ኤርትራውያን ምዃንና ዝተገንዘበት ትመስል።

 “ከም ገለ’ዩ በጃኻ፡ ሆቴል ይብልዎ’ምበር ሆ ጥራይ’ዩ ዚ።” በለትና። ውሽጢ ኣቲና እናረኣንዮ። ሓንቲ ዓራት ምስ ኣእተወት መንቀሳቐሲ ኮነ ኮፍ መበሊ ኣይነበራን። ክትወጽእ ብጸገም ክትኣቱ ብጸገም። ነዛ ክፍሊዚኣ 300 ብር እናኸፈለት ትሓድረላ።

    ንዓኣ’ውን ሰናይ ተመኒና ተፋነናያ።  ዝሕተት ሓቲትና ዝምዝገብ መዝጊብና ዝሰኣል ስኢልና ስለ ዝነበርና፡ ጉዕዞና ንመናሃርያን ነቲ ከባቢን ገዲፍካ ናብ ፒያሳ ምእታው ነበረ። እንተኾነ ህይወቶም ናይ ምፍላጥ ሽውሃትና ጌና ኣይዓገበን ስለ ዝነበረ ንዝረኸብናዮ ካብ ምሕታትን ካብ ምስማዕን ኣየዕረፍናን።

  እቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሰለስተ ዓመት ዝተቐመጠ ኣብ ዝኾነ ጉዕዞይ ካባይ ዘይተፈለየ ኤርትራዊ` ንሓንቲ ቀደም ዝፈልጣ ጓል ረኺቡ ሰላም ክብላ ካባይ ፍንትት እናበለ ከሎ። ሕሹኽ ክብለኒ ናባይ ጽግዕ በለ።

 “እዚኣ’ኮ ነታ ኣብ ፒያሳ ዝረኸብናያ ኣደ ጓላ’ያ።” በለኒ። እታ ሰበይቲ ካብ ዝረኸበቶ ደቒቕ ክሳብ ትፋነዎ ብብኽያት ትንኽነኽ ምንባራ ዘከርኩ። ካልእ ዕላል ሒዝና ስለ ዝነበርና ኣነ ኣይሓተትኩዎን። ንሱ’ውን ኣይነገረንን። እንተኾነ ነታ ጠንቂ ብኽያት ናይታ ኣደ ዝኾነት ጓል ምስ ረኸባ ግና። “እዛ ጓላ ካብ ኤርትራ ምስኣ መጺእ ኣብዚ ተሪፈ ናብ መዓስከር ክኸይድ’የ ስለ ዝበለታያ ኮ ትነብዕ ነይራ” ክብል ነገረኒ።

 “ኩሎም ኣሕዋታ ኣብ ደገ’ዮም ዘለዉ። ንሳ ጥራይያ ምስ ኣደኣ ተሪፋ ነይራ። እንተሰሚዓትካስ በጃኻ ለምነለይ እኮያ ትብለኒ ነይራ።  ንዓ በጃኻ ንዛረባ” ጌና ምስኡ ኣለኹ እናበልኩዎ ብዙሕ ተባሂሉን ብዙሕ ሰሚዑን ምንባሩ ኣይገጠምኩዎን። ነታ ጓላ ምስ ረኣያ ቃላቱ ክቆጻጸር ኮነ ስምዒቱ ብግቡእ ክገልጽ ዝተጸገመ መሰለኒ። ኣብታ ዘላቶ ንእሽቶ ዕድመ ብዙሕ ርእዩን ኣጓኒፍዎን እዩሞ` ኣብ ኣሕዋቱ ክድገም ኣይደለዮን። ካብ ሰላምታኦም፡ ካብ ቁልዕነቶም ከም ዝፋለጡ ኣይሰሓትኩዎን። ዳርጋ ናይ ቀረባ መዓልቲታት ናይ ሰላምታ ልውውጥ ዝነበሮም’ውን ይመስሉ።

 “እንታይ ደኣ፡ ኣደኺ ኮ ኣብቲ ረኺበያ ጸኒሐ።”  ስንባደኡን ኣግርሞቱን ካብ ኣንደበቱ ንምፍላጡ ኣየጸግምን።

“እወ ብሓንሳብ እንዲና መጺእና።” ዝኾነ ስምዒት ክነብብ ኣይከኣልኩን ካብ ገጻ። ካብ ኣደኣ ትፍለ ዝነበረት’ውን ኣይትመስልን።  ከምቶም ካብ ኣደኦም ንነዊሕ እዋን ዝተፈለዩ ኣሕዋታ ትፍለ ከም ዘላ ዝተገንዘበት ኣይትመስልን።

  “እወ ፈሊጠ፡  ክደልየኪ እንድየ ጸኒሐ። ስማ ጠቒሱ። ትጋገዪ ኣለኹ በጃኺ። ሕጂ ደኣ ሰላም ኮይኑ ክንምለስ እናበልናስ ንስኺ ድማ ንደኺ በይና ገዲፍኪያ ክትከዲ?”

   “እሞ ብሓንሳብ ንምለስ፡” ሓውሲ እናቐለደት። ንዘረባኡ ግምት ከም ዘይሃበቶ’ውን እናሓበረት። ዝኾኑ ሰባት ኣብ መዓስከር ተመዝጊብኪ ምጺ ኢሎምንስ ክምዝገብ’የ መጺእ እምበር ምቐጸልኩ ነይረ። ብኣዘራርባኣ ኣይምረኸብካንን። ሕጂ ትዛረበኒ ዘለኻ’ውን ኣይሰምዓካን የምስል።

  “ምምዝጋብ ጽቡቕ’ዩ ግና ዘይምምዝጋብ ድማ ይበልጽ።” ከም ዘይትሰምዖ ተገንዚቡ። ንሳ ካብኡ ንሱ ድማ ካብኣ እናተረሓሓቑ። ንሱ ናባይ እናቐረበ። ንሳ ናብ መነሃርያ ገጻ እናቐጸለት።

   ካብ መነሃርያ ወጺእና ናብ ከተማ ዘትሕዝ ናይ ሓመድ ጎደና ተኸተልና። ኣብ ቅድሜና ሓንቲ ኣደ ምስ ወዳ፡ ምስ ሓንቲ ጽምእ ዝበለ ነብሲ ዘለዋ ጓል ጎነፋና። ድምጺና ሰሚዑ ንድሕሪት ግልጽ ዝበለ እቲ ቆልዓ  ነበረ። ኣብ ክሊ ዕድለ ኣርባዕተ ዝርከብ ኮይኑ። ካብ ንረኽቦም ክሳብ ንፍለዮም ባባ ክብል ጸወዓኒ። እቲ ጻውዒት ኣመና ኣሰካፊን ኣሰንባዲን ነበረ።

 “ንዝኾነ’ዩ ባባ ዝብል፣” ተዛረበት ኣደኡ። ድሕሪ ሰላምታን ድሕሪ’ ብዛዕባ ኣብ’ቲ መቐበሊ ቦታ ዘሎ ሽግር ምዕላለንን። ክሳብ ጽርግያ ንበጽሕ ብሓንሳብ ተጓዓዝና። ኣቦኡ ነቲ ቆልዓ ኣብ ጀርመን ከም ዘሎ ነገረትና። እታ ጓል ድማ ሓዋ ኣብ ካናዳ ከም ዘሎን ንሱ ከም ዘሳለጠላን ኣውግዓትና።

 ሽሻይ ገብረሃንስ

   ዛላምበሳ

  10/2018

                        

     

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s